๘. สัตถริสูตร

๘-๑๑. อภัพพัฏฐานสุตตจตุกกวัณณนา [ฉบับมหาจุฬาฯ]

พรรณนาพระสูตรว่าด้วยฐานะที่ไม่อาจเป็นได้ ๔ สูตร

[๔๒-๔๕] ในพระสูตรที่ ๘ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้

คำว่า เหตุที่ไม่ควรเข้าถึง (อนาคมนียวตฺถุ) ได้แก่ เหตุที่ไม่ควรเข้าใกล้ คำนี้เป็นชื่อของเวร ๕ ประการและทิฏฐิ ๒๒ ประการ

คำว่า ภพที่ ๘ (อฏฺฐมํ ภวํ) ได้แก่ ปฏิสนธิจิตดวงที่ ๘ ในฝ่ายกามาวจร

ในพระสูตรที่ ๙ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้

คำว่า โดยถือมงคลตื่นข่าว (โกตุหลมงฺคเลน) ได้แก่ โดยถือสิ่งที่ได้เห็น สิ่งที่ได้ฟังและสิ่งที่ได้ทราบเป็นมงคล

ในพระสูตรที่ ๑๑ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้

คำเป็นต้นว่า ที่ตนเองกระทำไว้ (สยํ กตํ) ท่านกล่าวไว้แล้วด้วยอำนาจอัตตทิฏฐิ

คำว่า ที่เกิดขึ้นเอง (อธิจฺจสมุปฺปนฺนํ) ได้แก่ ที่เกิดขึ้นโดยไม่มีเหตุ

คำที่เหลือในที่ทั้งปวงง่ายทั้งนั้นแล ๘-๑๑. อภพฺพฏฺฐานสุตฺตจตุกฺกวณฺณนา

[๙๒-๙๕] อฏฺฐเม อนาคมนียวตฺถุนฺติ อนุปคนฺตพฺพการณํ, ๑- ปญฺจนฺนํ เวรานํ ทฺวาสฏฺฐิยา จ ทิฏฺฐิคตานเมตํ อธิวจนํ. อฏฺฐมํ ภวนฺติ กามาวจเร อฏฺฐมํ ปฏิสนฺธึ. นวเม โกตุหลมงฺคเลนาติ ทิฏฺฐสุตมุตมงฺคเลน. ทสเม สยํ กตนฺติอาทีนิ อตฺตทิฏฺฐิวเสน วุตฺตานิ. อธิจฺจสมุปฺปนฺนนฺติ อเหตุนิพฺพตฺตํ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ. ____________________________

@เชิงอรรถ: ๑ สี. อนนุคนฺตพฺพํ การณํ สีติวคฺโค นวโม.