๖. กาลทานสูตร

๖. กาลทานสูตร

ว่าด้วยกาลทาน ๑-

ภิกษุทั้งหลาย กาลทาน ๕ ประการนี้

กาลทาน ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ให้ทานแก่ผู้มาสู่ถิ่นของตน

๒. ให้ทานแก่ผู้เตรียมจะไป

๓. ให้ทานแก่ผู้เป็นไข้

๔. ให้ทานในสมัยมีภิกษาหาได้ยาก

๕. ให้ข้าวอย่างดี และผลไม้ใหม่แก่ผู้มีศีล

ภิกษุทั้งหลาย กาลทาน ๕ ประการนี้แล

ผู้มีปัญญารู้ความประสงค์ของผู้ขอ ๒-

เป็นผู้ปราศจากความตระหนี่

ย่อมให้ทานในกาลที่ควรให้

@เชิงอรรถ :

@๑ กาลทาน หมายถึงยุตตทาน คือ การให้ที่เหมาะสม (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๓๖/๒๒)

@๒ รู้ความประสงค์ของผู้ขอ ในที่นี้หมายถึงคฤหัสถ์เมื่อเห็นภิกษุเที่ยวบิณฑบาตยืนที่ประตูเรือนของตนเป็น

@ผู้นิ่งไม่ออกปากขอ ก็รู้ความหมายได้ว่า ‘ท่านกำลังขอ ซึ่งเป็นการขออย่างพระอริยะ’ เมื่อรู้แล้วก็คิดว่า

@‘พวกเราหุงต้มได้ แต่ภิกษุเหล่านี้หุงต้มไม่ได้ แล้วท่านจะหาภัตรได้ที่ไหน‘จึงจัดแจงไทยธรรมถวายท่าน

@(องฺ.ปญฺจก.ฏีกา ๓/๓๖-๓๗/๒๑)

ทานที่ให้ในพระอริยะผู้ซื่อตรง ผู้คงที่

ย่อมเป็นทักษิณาที่ไพบูลย์

ทำให้เขามีใจผ่องใส

ชนเหล่าใดอนุโมทนาหรือขวนขวายในทักษิณานั้น

เพราะการอนุโมทนาหรือขวนขวายของชนเหล่านั้น

ทักษิณาย่อมมีผลไม่พร่อง

แม้พวกเขาก็เป็นผู้มีส่วนแห่งบุญ

เพราะฉะนั้น ผู้มีจิตไม่ท้อถอย

จึงควรให้ทานในเขตที่มีผลมาก

เพราะบุญเป็นที่พึ่งของสัตว์ทั้งหลายในโลกหน้า

กาลทานสูตรที่ ๖ จบ