๗. อิทธิปาทสูตร ที่ ๑

๗. ปฐมอิทธิปาทสูตร

ว่าด้วยอิทธิบาท สูตรที่ ๑

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุหรือภิกษุณีรูปใดรูปหนึ่งเจริญทำให้มากซึ่งธรรม ๕ ประการ ภิกษุหรือภิกษุณีรูปนั้นพึงหวังได้ผลอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ อรหัตตผล ในปัจจุบัน หรือเมื่อยังมีอุปาทานเหลืออยู่ ก็จักเป็นอนาคามี

ธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

ภิกษุในธรรมวินัยนี้เจริญ

๑. อิทธิบาทที่ประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร ๑-

๒. อิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิริยสมาธิและปธานสังขาร

๓. อิทธิบาทที่ประกอบด้วยจิตตสมาธิและปธานสังขาร

๔. อิทธิบาทที่ประกอบด้วยวีมังสาสมาธิและปธานสังขาร

๕. ความขะมักเขม้น ๒-

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุหรือภิกษุณีรูปใดรูปหนึ่งเจริญทำให้มากซึ่งธรรม ๕ ประการ นี้แล ภิกษุหรือภิกษุณีรูปนั้นพึงหวังได้ผลอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ อรหัตตผลใน ปัจจุบัน หรือเมื่อยังมีอุปาทานเหลืออยู่ ก็จักเป็นอนาคามี

ปฐมอิทธิปาทสูตรที่ ๗ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ ฉันทสมาธิ หมายถึงสมาธิที่เกิดจากฉันทะ

@ปธานสังขาร หมายถึงความเพียรที่มุ่งมั่น วิริยสมาธิ จิตตสมาธิและวีมังสาสมาธิ ก็มีอรรถาธิบายเช่นเดียวกัน

@เป็นทั้งโลกิยะและโลกุตตระ (องฺ.เอกก.อ. ๑/๓๘๙-๔๐๑/๔๔๕)

@๒ ความขะมักเขม้น (อุสฺโสฬฺหิ) หมายถึงอธิมัตตวิริยะ (ความเพียรชั้นสูง) (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๖๗-๗๐/๓๓)

@และดู องฺ.จตุกฺก. (แปล) ๒๑/๙๓/๑๔๑