๕. โยธาชีวสูตร ที่ ๑

5. Paṭhamayodhājīvasuttavaṇṇanā

Pañcame yodhājīvāti yuddhūpajīvino. Rajagganti hatthiassādīnaṃ pādappahārabhinnāya bhūmiyā uggataṃ rajakkhandhaṃ. Na santhambhatīti santhambhitvā ṭhātuṃ na sakkoti. Sahati rajagganti rajakkhandhaṃ disvāpi adhivāseti. Dhajagganti hatthiassādīnaṃ piṭṭhesu vā rathesu vā ussāpitānaṃ dhajānaṃ aggaṃ. Ussāhananti 1- hatthiassarathānañceva balakāyassa ca uccāsaddamahāsaddaṃ. Sampahāreti 2- samāgate appamattakepi pahāre. Haññatīti 3- vihaññati vighātaṃ āpajjati. Byāpajjatīti vipattiṃ āpajjati, pakatibhāvaṃ jahati. Sahati sampahāranti dve tayo pahāre patvāpi sahati adhivāseti. Tameva saṅgāmasīsanti taṃyeva jayakkhandhāvāraṭṭhānaṃ. Ajjhāvasatīti sattāhamattaṃ abhibhavitvā āvasati. Kiṃkāraṇā? laddhappahārānupakārajagganatthañceva 4- katakammānaṃ visesaṃ ñatvā ṭhānantaradānatthañca issariye sukhānubhavanatthañca.

Idāni yasmā satthu yodhājīvehi kiccaṃ natthi, imasmiṃ pana sāsane tathārūpe pañca puggale dassetuṃ idaṃ opammaṃ ābhataṃ. Tasmā te puggale dassento evameva khotiādimāha. Tattha saṃsīdatīti micchāvitakkasmiṃ saṃsīdati anupavisati. Na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretunti brahmacariyavāsaṃ anupacchijjamānaṃ gopetuṃ na sakkoti. Sikkhādubbalyaṃ āvikatvāti sikkhāya dubbalabhāvaṃ pakāsetvā. Kimassa rajaggasminti kiṃ tassa puggalassa rajaggaṃ nāmāti vadati. Abhirūpāti abhirūpavatī. 5- Dassanīyāti dassanayoggā. Pāsādikāti dassaneneva cittappasādāvahā. Paramāyāti uttamāya. Vaṇṇapokkharatāyāti sarīravaṇṇena ceva aṅgasaṇṭhānena ca. Ohasatīti 6- avahasati. Ullapatīti katheti. Ujjagghatīti pāṇiṃ paharitvā mahāhasitaṃ hasati. Upphaṇḍetīti upphaṇḍanakathaṃ 7- katheti. Abhinisīdatīti abhibhavitvā santike vā ekāsane vā nisīdati.

@Footnote: 1 cha.Ma. ussāraṇanti 2 ka. sampadhāreti

@3 Sī. āhaññatīti 4 cha.Ma. laddhapahārānaṃ pahārajagganatthañceva 5 Sī. atirūpā

@6 Ma. uhasatīti, cha. ūhasatīti 7 cha.Ma. uppaṇḍetīti uppaṇḍanakathaṃ Dutiyapadepi eseva nayo. Ajjhottharatīti avattharati. Viniveṭhetvā vinimocetvāti gahitaṭṭhānato tassā hatthaṃ vinibbeṭhetvā ceva mocetvā ca. Sesamettha uttānattha- mevāti. Imasmiṃ sutte vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitaṃ.