๒. โทณสูตร

TIPITAKA Volume 22 : PALI ROMAN Sutta Pitaka Vol 14 : Sutta. Aṅ. (3): pañcaka-chakkanipātā

[192] Athakho doṇo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ 1- vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi ekamantaṃ nisinno kho doṇo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca sutaṃ metaṃ bho gotama na samaṇo gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetīti . tayidaṃ bho gotama tatheva na hi bhavaṃ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti @Footnote: 1 Ma. sāraṇīyaṃ. sabbattha īdisameva. Vā āsanena vā nimanteti 1- . Tayidaṃ bho gotama na sampannamevāti. Tvaṃpi no doṇa brāhmaṇo paṭijānāsīti . yaṃ hi taṃ bho gotama sammā vadamāno vadeyya brāhmaṇo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakuṭṭho jātivādena ajjhāyiko 2- mantadharo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti mameva taṃ bho gotama sammā vadamāno vadeyya ahaṃ hi bho gotama brāhmaṇo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakuṭṭho jātivādena ajjhāyiko mantadharo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti {192.1} ye kho te doṇa brāhmaṇānaṃ pubbakā isiyo mantānaṃ kattāro mantānaṃ pavattāro yesamidaṃ etarahi brāhmaṇā porāṇaṃ mantapadaṃ gītaṃ pavuttaṃ samihitaṃ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti

[3]- vācitamanuvācenti seyyathīdaṃ aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamadaggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu tyassume pañca brāhmaṇe paññāpenti brahmasamaṃ devasamaṃ mariyādaṃ sambhinnamariyādaṃ brāhmaṇacaṇḍālaññeva pañcamaṃ tesaṃ tvaṃ doṇa katamoti . Na kho mayaṃ bho gotama ime 4- pañca brāhmaṇe jānāma athakho mayaṃ @Footnote: 1 Ma. nimantetīti . 2 Po. Ma. Yu. ajjhāyako . 3 Ma. sajjhāyitamanusajjhāyanti .... @ 4 Ma. ayaṃ pāṭho natthi. Brāhmaṇātveva jānāma sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ahaṃ ime pañca brāhmaṇe jāneyyanti . tenahi doṇa 1- suṇāhi sādhukaṃ manasikarohi bhāsissāmīti evaṃ bhoti kho doṇo brāhmaṇo bhagavato paccassosi. {192.2} Bhagavā etadavoca kathañca doṇa brāhmaṇo brahmasamo hoti idha doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakuṭṭho jātivādena so aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṃ brahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṃ brahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva no adhammena {192.3} tattha ca doṇa ko dhammo neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno so ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajati so evaṃ pabbajito samāno mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati karuṇāsahagatena cetasā ... muditāsahagatena cetasā ... upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā @Footnote: 1 Ma. Yu. brāhmaṇa. Catutthaṃ iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati so ime cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ brahmalokaṃ upapajjati evaṃ kho doṇa brāhmaṇo brahmasamo hoti. {192.4} Kathañca doṇa brāhmaṇo devasamo hoti idha doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakuṭṭho jātivādena so aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṃ brahmacariyaṃ carati mante adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṃ brahmacariyaṃ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṃ pariyesati dhammeneva no adhammena tattha ca doṇa ko dhammo neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena kevalaṃ bhikkhācariyāya kapālaṃ anatimaññamāno so ācariyassa ācariyadhanaṃ niyyādetvā dāraṃ pariyesati dhammeneva no adhammena tattha ca doṇa ko dhammo neva kayena na vikkayena brāhmaṇiṃyeva udakūpasaṭṭhaṃ so brāhmaṇiṃyeva gacchati na khattiyiṃ na vessiṃ na suddiṃ na caṇḍāliṃ na nesādiṃ na veṇiṃ na rathakāriṃ na pukkusiṃ gacchati na gabbhiniṃ gacchati na pāyamānaṃ gacchati na anutuniṃ gacchati kasmā ca doṇa brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati sace doṇa brāhmaṇo gabbhiniṃ gacchati atimiḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā Vā tasmā doṇa brāhmaṇo na gabbhiniṃ gacchati kasmā ca doṇa brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati sace doṇa brāhmaṇo pāyamānaṃ gacchati asucipaṭipīto 1- nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā tasmā doṇa brāhmaṇo na pāyamānaṃ gacchati

เล่มที่ ๒๒ อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต๒๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. โทณสูตร