อุคคสูตร

๗. อุคคสูตร

ว่าด้วยมหาอำมาตย์ชื่ออุคคะ

ครั้งนั้น ราชมหาอำมาตย์ชื่ออุคคะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ๑- ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น่าอัศจรรย์จริง ไม่เคยปรากฏ ที่มิคารเศรษฐีผู้เป็น หลานของโรหณเศรษฐีนี้เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคทรัพย์มากถึงเพียงนี้”

พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “อุคคะ มิคารเศรษฐีผู้เป็นหลานของโรหณเศรษฐี เป็นผู้มั่งคั่งเพียงไร มีทรัพย์มากเท่าไร มีโภคทรัพย์มากเท่าไร”

อุคคมหาอำมาตย์กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เขามีทองแสนหนึ่ง ไม่จำ ต้องกล่าวถึงเงิน” ๒-

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า อุคคะ ทรัพย์นั้นมีอยู่จริง เรามิได้กล่าวว่า ทรัพย์นั้น ไม่มี แต่ทรัพย์นั้นแลเป็นของทั่วไปแก่ไฟ น้ำ พระราชา โจร และทายาทผู้ไม่เป็นที่รัก

อุคคะ ทรัพย์ ๗ ประการนี้แล เป็นของไม่ทั่วไปแก่ไฟ น้ำ พระราชา โจร และ ทายาทผู้ไม่เป็นที่รัก

ทรัพย์ ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. สัทธาธนะ ๒. สีลธนะ

๓. หิริธนะ ๔. โอตตัปปธนะ

๕. สุตธนะ ๖. จาคธนะ

๗. ปัญญาธนะ

อุคคะ ทรัพย์ ๗ ประการนี้แล เป็นของไม่ทั่วไปแก่ไฟ น้ำ พระราชา โจร และ ทายาทผู้ไม่ที่เป็นรัก

@เชิงอรรถ :

@๑ ที่สมควร (เอกมนฺตํ) ในที่นี้หมายถึงที่เหมาะสมเว้นโทษ ๖ ประการ คือ (๑) ไกลเกินไป (๒) ใกล้เกินไป

@(๓) อยู่เหนือลม (๔) อยู่สูงเกินไป (๕) อยู่ตรงหน้าเกินไป (๖) อยู่ข้างหลังเกินไป (องฺ.ทุก.อ. ๒/๑๖/๑๕)

@๒ เงิน ในที่นี้หมายถึงเครื่องเงิน เช่น ถ้วย โถ โอ ชาม ขันน้ำ และเครื่องปูลาด เป็นต้น

@(องฺ.สตฺตก.อ. ๓/๗/๑๕๙)

ผู้ใดจะเป็นสตรี หรือบุรุษก็ตาม

มีทรัพย์ ๗ ประการนี้ คือ สัทธาธนะ

สีลธนะ หิริธนะ โอตตัปปธนะ

สุตธนะ จาคธนะ และปัญญาธนะ

ผู้นั้นแลเป็นคนมีทรัพย์มาก

ใครๆ ไม่พึงชนะได้ทั้งในเทวโลกและมนุษยโลก

เพราะฉะนั้น ผู้มีปัญญา

เมื่อระลึกถึงคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย

ควรหมั่นประกอบศรัทธา ศีล

ความเลื่อมใสและการเห็นธรรม

อุคคสูตรที่ ๗ จบ