อักขณสูตร

๙. อกฺขณสุตฺตวณฺณนา

นวเม ขเณ กิจฺจานิ กโรตีติ ขณกิจฺโจ, โอกาสํ ลภิตฺวาว กิจฺจานิ กโรตีติ อตฺโถ. ธมฺโมติ จตุสจฺจธมฺโม. อุปสมิโกติ ๘- กิเลสูปสมาวโห. ปรินิพฺพานิโกติ กิเลสปรินิพฺพานกโร. จตุมคฺคญาณสงฺขาตํ สมฺโพธึ คจฺฉติ สมฺปาปุณาตีติ สมฺโพธคามี. ทีฆายุกํ เทวนิกายนฺติ อิทํ อสญฺญีเทวนิกายํ ๙- สนฺธาย วุตฺตํ. อวิญฺญาตาเรสูติ อติวิย อวิญฺญูสุ.

สุปฺปเวทิเตติ สุกถิเต. อนฺตรายิกาติ อนฺตรายกรา. ขโณ โว มา อุปชฺฌคาติ อยํ ลทฺโธ ขโณ ตุเมฺห มา อติกฺกมิ. อิธ เจ น ๑๐- วิราเธตีติ สเจ โกจิ ปมตฺตจารี

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อธิวาสนพลา ๒ ฉ.ม. สหวิปสฺสนาย มคฺคปญฺญาย ๓ ฉ.ม. กามาติ

@๔ ฉ.ม. วิคตนฺตภูตํ เอกเทเสนาปิ ๕ ฉ.ม. วิสํยุตฺตํ ๖ ฉ.ม. วิคตวายนฺติ

@๗ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๘ ฉ.ม. โอปสมิโกติ

@๙ ฉ.ม. อสญฺญํ เทวนิกายํ ๑๐ ฉ.ม. นํ อิธ อิมํ ขณํ ลภิตฺวาปิ สทฺธมฺมสฺส นิยามตํ อริยมคฺคํ น ๑- นิราเธติ น สมฺปาเทติ. อตีตตฺโถติ หาปิตตฺโถ. จิรตฺตนุตปิสฺสตีติ ๒- จิรํ รตฺตํ โสจิสฺสติ. ยถา หิ "อสุกฏฺฐาเน ภณฺฑํ สมุปฺปนฺนนฺ"ติ สุตฺวา เอโก วาณิโช น คจฺเฉยฺย, อญฺเญ คนฺตฺวา คเณฺหยฺยุํ, เตสํ ตํ อฏฺฐคุณํปิ ทสคุณํปิ ภเวยฺย. อถ อิตโร "มม อตฺโถ อติกฺกนฺโต"ติ อนุตปฺเปยฺย, เอวํ โย อิธ ขณํ ลภิตฺวา อปฺปฏิปชฺชนฺโต สทฺธมฺมสฺส นิยามตํ วิราเธติ, โส อยํ วาณิโชว อตีตตฺโถ จิรํ อนุตปฺปิสฺสติ โสจิสฺสติ. กิญฺจ ภิยฺโย อวิชฺชานิวุโตติ ๓- ตถา. ปจฺจวิทุนฺติ ปฏิวิชฺฌึสุ. สํวราติ สีลสํวรา. มารเธยฺยสรานุเคติ ๔- มารเธยฺยสงฺขาตํ สํสารํ อนุคเต. ปารคตาติ ๕- นิพฺพานํ คตา. เย ปตฺตา อาสวกฺขยนฺติ เย อรหตฺตํ ปตฺตา. เอวมิธ คาถาสุ วฏฺฏวิวฏฺฏํ กถิตํ.