คัณฑสูตร

๕-๖. คณฺฑสุตฺตาทิวณฺณนา

[๑๕-๑๖] ปญฺจเม ตีณิ จตฺตาริ วสฺสานิ วสฺสคณา, อเนเก วสฺสคณา อุปฺปนฺนา อสฺสาติ อเนกวสฺสคณิโก. ตสฺสสฺสูติ ตสฺส ภเวยฺยุํ. อเภทนมุขานีติ น เกนจิ ภินฺทิตฺวา กตานิ, เกวลํ กมฺมสมุฏฺฐิตาเนว วณมุขานิ. เชคุจฺฉิยํเยวาติ ชิคุจฺฉิตพฺพเมว ปฏิกูลเมว. จาตุมหาภูติกสฺสาติ จตุมหาภูตมยสฺส. โอทนกุมฺมาสุปจยสฺสาติ โอทเนน เจว กุมฺมาเสน จ อุปจิตสฺส วฑฺฒิตสฺส. อนิจฺจุจฺฉาทนปริมทฺทนเภทนวิทฺธํสนธมฺมสฺสาติ หุตฺวา อภาวฏฺเฐน อนิจฺจธมฺมสฺส, ทุคฺคนฺธวิฆาตตฺถาย อนุวิเลปเนน ๔- อุจฺฉาทนธมฺมสฺส, องฺคปจฺจงฺคาพาธวิโนทตฺถาย ขุทฺทกสมฺพาหเนน ปริมทฺทนธมฺมสฺส, ทหรกาเล วา อูรูสุ สยาเปตฺวา คพฺภวาเสน ทุสฺสณฺฐิตานํ เตสํ เตสํ องฺคปจฺจงฺคานํ ๕- สณฺฐานสมฺปาทนตฺถํ อญฺชนปีฬนาทิวเสน ปริมทฺทนธมฺมสฺส, เอวํ ปริหริตสฺสาปิ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปจฺจโยติ ๒ ฉ.ม. อธิปเตยฺยา ๓ ฉ.ม. จ

@๔ สี.นานาวิเลปเนน ๕ ก. เตสํ องฺคานํ เภทนวิทฺธํสนธมฺมสฺส, ภิชฺชนวิกิรณภาวสฺเสวาติ อตฺโถ. เอตฺถ จ อนิจฺจปเทน เจว เภทนวิทฺธํสนปเทหิ จสฺส อตฺถงฺคโม กถิโต, เสเสหิ สมุทโย. นิพฺพินฺทถาติ อุกฺกณฺฐถ ปชหถ อิมํ กายนฺติ ทสฺเสติ. เอวมิมสฺมึ สุตฺเต พลววิปสฺสนา กถิตา. ฉฏฺฐํ