อานันทสูตร

6. Ānandasuttavaṇṇanā

Chaṭṭhe sambādheti pañcakāmaguṇasambādhe. Okāsādhigamoti okāsassa adhigamo. Sattānaṃ visuddhiyāti sattānaṃ visuddhipāpanatthāya. Samatikkamāyāti samatikkamanatthāya. Atthaṅgamāyāti atthaṅgamanatthāya. Ñāyassa adhigamāyāti sahavipassanakassa maggassa adhigamanatthāya. Nibbānassa sacchikiriyāyāti apaccayanibbānassa paccakkhakaraṇatthāya. Tadeva nāma cakkhuṃ bhavissatīti taññeva pasādacakkhu asambhinnaṃ bhavissati. Te rūpāti tadeva rūpārammaṇaṃ āpāthaṃ āgamissati. Tañcāyatanaṃ no paṭisaṃvedissatīti taṃ ca rūpāyatanaṃ na jānissati. Sesesupi eseva nayo.

Udāyīti kāḷudāyitthero. Saññīmeva nu khoti sacittakoyeva nu kho. Makāro padasandhimattaṃ. Kiṃsaññīti katarasaññāya saññī hutvā. Sabbaso rūpasaññānanti idaṃ kasmā gaṇhi, kiṃ paṭhamajjhānādisamaṅgino rūpādipaṭisaṃvedanā hotīti? na hoti, yāva pana kasiṇarūpaṃ ārammaṇaṃ hoti, tāva rūpaṃ samatikkantaṃ nāma na hoti. Taṃ 1- asamatikkantatāya paccayo bhavituṃ sakkhissati. Samatikkantattā pana taṃ natthi nāma hoti, natthitāya paccayo bhavituṃ na sakkotīti dassetuṃ idameva gaṇhi.

Jaṭilabhāgikāti 2- jaṭilanagaravāsinī. Na cābhiṇatotiādīsu rāgavasena na abhiṇato, dosavasena na apanato. Na sasaṅkhārena sampayogena kilese niggaṇhitvā vāretvā ṭhito, kilesānaṃ pana chinnante uppannoti na sasaṅkhāraniggayhavāritavato. 3- Vimuttattā ṭhitoti kilesehi vimuttattāyeva ṭhito. Ṭhitattā santusitoti patiṭṭhitattāyeva 4- santuṭṭho nāma jāto. Santusitattā no paritassatīti santuṭṭhattāyeva paritāsaṃ nāpajjati. Ayaṃ bhante ānanda samādhi kiṃphaloti iminā ayaṃ therī tālaphalaññeva

@Footnote: 1 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati 2 Sī.,i. jaṭilabhāgiyāti, ka. jaṭilagāhiyāti,

@cha.Ma. jaṭilavāsikāti 3 cha.Ma. sasaṅkhāraniggayhavāritagato 4 cha.Ma. ṭhitattāyeva Gahetvā "idaṃ phalaṃ kiṃphalaṃ nāmā"ti pucchamānā viya arahattaphalasamādhiṃ gahetvā "ayaṃ bhante ānanda samādhi kiṃphalo vutto bhagavatā"ti pucchati. Aññāphalo vuttoti aññā vuccati arahattaṃ, arahattaphalasamādhi nāmeso vutto bhagavatāti attho. Evaṃsaññīpīti imāya arahattaphalasaññāya saññīpi tadāyatanaṃ no paṭisaṃvedetīti evaṃ imasmiṃ sutte arahattaphalasamādhi kathitoti.