ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๕
  6. /
  7. …
  8. /
  9. อิติวุตตกะ
  10. /
  11. เอกนิบาต
  12. /
  13. ๑. ปฐมวรรค
  14. /
  15. ๒. โทสสูตร

๒. โทสสูตร

เล่มที่ ๒๕ · ข้อ ๑๘๐ · บรรทัด ๔๔๑๙

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

หลวงฉบับหลวงมจร.ฉบับมหาจุฬาฯบาลีบาลีอักษรไทยโรมันPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาอรรถกถาบาลีอรรถกถาบาลีอักษรไทยAṭṭhakathāAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

2. Dosasuttavaṇṇanā

[2]

Vuttaṃ hetaṃ .pe. Dosanti dutiyasuttaṃ. Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā. Yathā ettha, evaṃ ito paresupi sabbattha apubbapadavaṇṇanaṃyeva karissāma. Yasmā idaṃ suttaṃ dosabahulānaṃ puggalānaṃ ajjhāsayaṃ oloketvā dosavūpasamanatthaṃ desitaṃ, tasmā "dosaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahathāti āgataṃ. Tattha dosanti "anatthaṃ me acarīti āghāto jāyatī"tiādinā 1- nayena sutte vuttānaṃ navannaṃ, "atthaṃ me nācarī"tiādīnañca tappaṭipakkhato siddhānaṃ navanmevāti aṭṭhārasannaṃ khāṇukaṇṭakādinā aṭṭhānena saddhiṃ ekūnavīsatiyā aññatarāghātavatthusambhavaṃ āghātaṃ. So hi dussanti tena, sayaṃ vā dussati, dussanamattameva vā tanti dosoti vuccati. So caṇḍikkalakkhaṇo pahaṭāsīviso viya, visappanaraso visanipāto viya, attano nissayadahanaraso vā dāvaggi viya, dussanapaccupaṭṭhāno laddhokāso viya sapatto, yathāvuttaāghātavatthupadaṭṭhāno visasaṃsaṭṭhapūtimuttaṃ viya daṭṭhabbo. Pajahathāti samucchindatha. Tattha ye ime:-

"pañcime bhikkhave āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno

āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca, yasmiṃ bhikkhave

puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā

.pe. Karuṇā .pe. Upekkhā, asatiamanasikāro tasmiṃ puggale

āpajjitabbo, evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo. Yasmiṃ

bhikkhave puggale āghāto jāyetha, kammassakatā tasmiṃ puggale

adhiṭṭhātabbā kammassako ayamāyasmā kammadāyādo .pe.

Bhavissatī"ti. 2- Evaṃ pañca āghātappaṭivinayā vuttā eva.

"pañcime āvuso āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno

āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca, idhāvuso ekacco

puggalo aparisuddhakāyasamācāro hoti parisuddhavacīsamācāro, evarūpepi

āvuso puggale āghāto paṭivinetabbo"ti 3-

@Footnote: 1 abhi.vi. 35/960/474 2 aṅ.pañcaka. 22/161/207

@3 aṅ.pañcaka. 22/162/207-208 Evamādināpi nayena pañca āghātapaṭivinayā vuttā, tesu yena kenaci āghātapaṭivinayavidhinā paccavekkhitvā. Apica yo:-

"ubhatodaṇḍakena cepi bhikkhave kakacena corā ocarakā

aṅgamaṅgāni okanteyyuṃ, tatrāpi yo mano padūseyya, na me so

tena sāsanakaro"ti 1- satthu ovādo.

Tasseva tena pāpiyo yo kuddhaṃ paṭikujjhati

kuddhaṃ appaṭikujjhanto saṅgāmaṃ jeti dujjayaṃ.

Ubhinnamatthaṃ carati attano ca parassa ca

paraṃ saṅkupitaṃ ñatvā yo sato upasammati. 2-

"sattime bhikkhave dhammā sapattakantā sapattakaraṇā kodhanaṃ

āgacchanti itthiṃ vā purisaṃ vā. Katame satta, idha bhikkhave sapatto

sapattassa evaṃ icchati `aho vatāyaṃ dubbaṇṇo assā'ti. Taṃ

kissa hetu, na bhikkhave sapatto sapattassa vaṇṇavatāya nandati.

Kodhanoyaṃ bhikkhave purisapuggalo kodhābhibhūto kodhapareto kiñcāpi so

hoti sunhāto suvilitto kappitakesamassu odātavatthavasano, atha kho

so dubbaṇṇova hoti kodhābhibhūto. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo

sapattakanto sapattakaraṇo kodhanamāgacchati itthiṃ vā purisaṃ vā.

Puna caparaṃ bhikkhave sapatto sapattassa evaṃ icchati `aho

vatāyaṃ dukkhaṃ sayeyyā'ti .pe. Na pacurattho assāti .pe. Na

bhogavā assāti .pe. Na yasavā assāti .pe. Na mittavā

assāti .pe. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apayaṃ duggatiṃ vinipātaṃ

nirayaṃ upapajjeyyāti. Taṃ kissa hetu, na bhikkhave sapatto sapattassa

@Footnote: 1 Ma.mū. 12/232/195 2 saṃ.sa. 15/188/195

Sugatigamanena nandati. Kodhanoyaṃ bhikkhave purisapuggalo kodhābhibhūto

kodhapareto kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā

duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā

manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā .pe. Nirayaṃ

upapajjati kodhābhibhūto"ti. 1-

"kuddho atthaṃ na jānāti kuddho dhammaṃ na passati .pe. 2-

Kodhaṃ jahe vippajaheyya mānaṃ

saṃyojanaṃ sabbamatikkameyya. 3-

Anatthajanano kodho kodho cittappakopano .pe. 2-

Kodhaṃ ghatvā 4- sukhaṃ seti kodhaṃ ghatvā 4- na socati

kodhassa visamūlassa madhuraggassa brāhmaṇā"ti. 5-

"ekāparādhaṃ khama bhūripañña

na paṇḍitā kodhabalā bhavantī"ti evamādinā nayena dose ādīnave vuttappaṭipakkhato dosappahāne ānisaṃse ca paccavekkhitvā pubbabhāge dosaṃ tadaṅgappahānādivasena pajahitvā vipassanaṃ ussukkāpetvā tatiyamaggena sabbaso dosaṃ samucchindatha, pajahathāti tesaṃ bhikkhūnaṃ tattha niyojanaṃ. Tena vuttaṃ "dosaṃ bhikkhave ekadhammaṃ pajahathā"ti. Duṭṭhāseti āghātena dūsitacittatāya paduṭṭhā. Sesamettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ paṭhamasuttavaṇṇanāyaṃ vuttanayameva.

Dutiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 aṅ.sattaka. 23/61/96-98 2 aṅ.sattaka. 23/61/99 (syā) 3 khu.dha. 25/221/56

@4 cha.Ma. chetvā 5 saṃ.sa. 15/187/193

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๒๗ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
พระสูตรก่อนหน้า๑. โลภสูตรกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๕๑. ปฐมวรรคพระสูตรถัดไป๓. โมหสูตร