๗. เสขสูตร ที่ ๒
เล่มที่ ๒๕ · ข้อ ๑๙๕ · บรรทัด ๔๖๖๑
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
7. Dutiyasekhasuttavaṇṇanā
Sattame bāhiranti ajjhattasantānato bahi bhavaṃ. Kalyāṇamittatāti yassa sīlādiguṇasampanno aghassa ghātā hitassa vidhātā sabbākārena upakārako mitto hoti, so puggalo kalyāṇamitto, tassa bhāvo kalyāṇamittatā. Tatrāyaṃ kalyāṇamitto pakatiyā saddhāsampanno hoti sīlasampanno sutasampanno
@Footnote: 1 Ma.mū. 12/21/13 2 saṃ.mahā. 19/55/24 Cāgasampanno vīriyasampanno satisampanno samādhisampanno paññāsampanno. Tattha saddhāsampattiyā saddahati tathāgatassa bodhiṃ, tena sammāsambodhihetubhūtaṃ sattesu hitasukhesitaṃ 1- na pariccajati, sīlasampattiyā sabrahmacārīnaṃ piyo hoti garu ca bhāvanīyo codako pāpagarahī vattā vacanakkhamo, sutasampattiyā khandhāyatanasaccapaṭiccasamuppādādikānaṃ gambhīrānaṃ kathānaṃ kattā hoti, cāgasampattiyā khandhāyatanasaccapaṭiccasamuppādādikānaṃ gambhīrānaṃ kathānaṃ kattā hoti, cāgasampattiyā appiccho hoti santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho, vīriyasampattiyā attano paresañca hitappaṭipattiyaṃ āraddhavīriyo hoti, satisampattiyā upaṭṭhitassati hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, samādhisampattiyā avikkhitto hoti samāhito ekaggacitto, paññāsampattiyā aviparītaṃ pajānāti. So satiyā kusalākusalānaṃ dhammānaṃ gatiyo samanvesanto paññāya sattānaṃ hitasukhaṃ yathābhūtaṃ jānitvā samādhinā tattha abyaggacitto 2- hutvā vīriyena satte ahitato nisedhetvā ekantahite niyojeti. Tenevāha:-
"piyo garu bhāvanīyo vattā ca vacanakkhamo
gambhīrañca kathaṃ kattā no caṭṭhāne niyojaye"ti.
Kalyāṇamitto bhikkhave bhikkhu akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāvetīti kalyāṇamitto puggalo kalyāṇamittaṃ nissāya kammassakatāñāṇaṃ uppādeti, uppannaṃ saddhaṃ phātiṃ karoti, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamitvā dhammaṃ suṇāti, taṃ dhammaṃ sutvā tathāgate saddhaṃ paṭilabhati, tena saddhāpaṭilābhena gharāvāsaṃ pahāya pabbajjaṃ anutiṭṭhati, catupārisuddhisīlaṃ sampādeti, yathābalaṃ dhutadhamme samādāya vattati, dasakathāvatthulābhī hoti, āraddhavīriyo viharati upaṭṭhitassati sampajāno pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanāmanuyutto, nacirasseva vipassanaṃ
@Footnote: 1 Sī. hitesitaṃ 2 ka. abyattacitto Ussukkāpetvā ariyamaggādhigamena sabbaṃ akusalaṃ samucchindati, sabbañca kusalaṃ bhāvanāpāripūriṃ gamento vaḍḍheti. Vuttañhetaṃ:-
"kalyāṇamittasseva meghiya bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyakassa
kalyāṇasampavaṅkassa `yaṃ sīlavā bhavissati, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissati
ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya
sikkhissati sikkhāpadesu.'
kalyāṇamittassetaṃ .pe. Kalyāṇasampavaṅkassa `yaṃ yāyaṃ kathā
abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya .pe. Nibbānāya
saṃvattati, seyyathidaṃ? appicchakathā santuṭṭhikathā pavivekakathā asaṃsaggakathā
vīriyārambhakathā sīlakathā samādhikathā .pe. Vimuttiñāṇadassanakathā.
Evarūpāya kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī. 1-
Kalyāṇamittassetaṃ .pe. Kalyāṇasampavaṅkassa `yaṃ āraddha-
vīriyo viharissati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ
upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu'
kalyāṇamittassetaṃ .pe. Kalyāṇasampavaṅkassa `yaṃ paññavā
bhavissati udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya
sammā dukkhakkhayagāminiyā'ti". 2- Evaṃ sakalavaṭṭadukkhaparimuccananimittaṃ kalyāṇamittatāti veditabbaṃ. Tenevāha:-
"mamañhi ānanda kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā
jātiyā parimuccanti, jarādhammā sattā jarāya parimuccantī"tiādi. 3-
Tena vuttaṃ "kalyāṇamitto bhikkhave bhikkhu akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāvetī"ti.
@Footnote: 1 khu.u. 25/31/141-2 2 khu.u. 25/31/143 3 saṃ.sa. 15/129/105
Gāthāya sappatissoti paṭissavasaṅkhātena saha paṭissenāti sappatisso, kalyāṇamittassa ovādaṃ sirasā sampaṭicchako subbacoti attho. Atha vā hitasukhe patiṭṭhāpanena pati isetīti patisso, ovādadāyako. Garuādarayogena tena patissena saha vattatīti sappatisso, garūsu garucittīkārabahulo. Sagāravoti chabbidhenapi gāravena yutto. Karaṃ mittānaṃ vacananti kalyāṇamittānaṃ ovādaṃ karonto yathovādaṃ paṭipajjanto. Sampajānoti sattaṭṭhāniyena sampajaññena samannāgato. Patissatoti kammaṭṭhānaṃ phātiṃ gametuṃ samatthāya satiyā patissato satokārī. Anupubbenāti sīlādivisuddhipaṭipāṭiyā, tattha ca vipassanāpaṭipāṭiyā ceva maggapaṭipāṭiyā ca. Sabbasaṃyojanakkhayanti kāmarāgasaṃyojanādīnaṃ sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khepanato sabbasaṃyojanakkhayasaṅkhātassa ariyamaggassa pariyosānabhūtaṃ arahattaṃ tassa ārammaṇabhūtaṃ nibbānameva vā. Pāpuṇe adhigaccheyyāti attho. Iti imesu dvīsu suttesu ariyamaggādhigamassa satthārā padhānaṅgaṃ nāma gahitanti veditabbaṃ.
Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๒๗ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด