๑. วิตักกสูตร

[๒๑๖] ๑ วุตฺตํ เหตํ ภควตา วุตฺตมรหตาติ เม สุตํ ตถาคตํ ภิกฺขเว อรหนฺตํ สมฺมาสมฺพุทฺธํ เทฺว วิตกฺกา พหุลํ สมุทาจรนฺติ เขโม จ วิตกฺโก วิเวโก ๒ จ ฯ อพฺยาปชฺฌาราโม ภิกฺขเว ตถาคโต อพฺยาปชฺฌรโต ตเมนํ ภิกฺขเว ตถาคตํ อพฺยาปชฺฌารามํ อพฺยาปชฺฌรตํ เอเสว วิตกฺโก พหุลํ สมุทาจรติ อิมายาหํ อิริยาย น กิญฺจิ พฺยาพาเธมิ ตสํ วา ถาวรํ วาติ ฯ ปวิเวการาโม ภิกฺขเว ตถาคโต ปวิเวกรโต ตเมนํ ภิกฺขเว ตถาคตํ ปวิเวการามํ ปวิเวกรตํ เอเสว วิตกฺโก พหุลํ สมุทาจรติ ยํ อกุสลํ ตํ ปหีนนฺติ ฯ ตสฺมา ติห ภิกฺขเว ตุเมฺหปิ #๑ ม. น กุหนา เทฺว ฯ ๒ ยุ. ปริเวโก ฯ อพฺยาปชฺฌารามา วิหรถ อพฺยาปชฺฌรตา เตสํ โว ภิกฺขเว ตุมฺหากํ อพฺยาปชฺฌารามานํ วิหรตํ อพฺยาปชฺฌรตานํ เอเสว วิตกฺโก พหุลํ สมุทาจริสฺสติ อิมาย มยํ อิริยาย น กิญฺจิ พฺยาพาเธม ตสํ วา ถาวรํ วาติ ฯ ปวิเวการามา ภิกฺขเว วิหรถ ปวิเวกรตา เตสํ โว ภิกฺขเว ตุมฺหากํ ปวิเวการามานํ วิหรตํ ปวิเวกรตานํ เอเสว วิตกฺโก พหุลํ สมุทาจริสฺสติ กึ อกุสลํ กึ อปฺปหีนํ กึ ปชหามาติ ฯ เอตมตฺถํ ภควา อโวจ ฯ ตตฺเถตํ อิติ วุจฺจติ ตถาคตํ พุทฺธํ อสยฺหสาหินํ เทฺว วิตกฺกา สมุทาจรนฺติ นํ เขโม วิตกฺโก ปฐโม อุทีริโต ตโต วิเวโก ทุติโย ปกาสิโต ฯ ตโมนุทํ ปารคตํ มเหสึ ตํ ปตฺติปตฺตํ วสิมํ อนาสวํ วิสนฺตรํ ตณฺหกฺขเย วิมุตฺตํ ตํ เว มุนึ อนฺติมเทหธารึ มารชหํ พฺรูมิ ชราย ปารคุํ ฯ สเล ยถา ปพฺพตมุทฺธนิฏฺฐิโต ยถาปิ ปสฺเส ชนตํ สมนฺตโต ตถูปมํ ธมฺมมยํ สุเมโธ ปาสาทมารุยห สมนฺตจกฺขุ โสกาวติณฺณํ ชนตมฺมเปตโสโก ๑ อเวกฺขติ ชาติชราภิภูตนฺติ ฯ อยมฺปิ อตฺโถ วุตฺโต ภควตา อิติ เม สุตนฺติ ฯ ปฐมํ ฯ