๒. เทศนาสูตร
เล่มที่ ๒๕ · ข้อ ๒๑๗ · บรรทัด ๕๑๔๑
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
2. Desanāsuttavaṇṇanā
Dutiye pariyāyenāti ettha pariyāyasaddo "madhupiṇḍikapariyāyotveva naṃ dhārehī"tiādīsu 1- desanāyaṃ āgato. "atthi khvesa brāhmaṇa pariyāyo, yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya akiriyavādo samaṇo gotamo"tiādīsu 2- kāraṇe. "kassa nu kho ānanda ajja pariyāyo bhikkhuniyo ovaditun"tiādīsu 3- vāre. Idha pana vārepi kāraṇepi vaṭṭati, tasmā bhikkhave tathāgatassa dve dhammadesanā yathārahaṃ kāraṇena bhavanti vārena vāti ayamettha attho. Bhagavā hi veneyyajjhāsayānurūpaṃ kadāci "ime dhammā kusalā, ime akusalā. Ime sāvajjā, ime anavajjā. Ime sevitabbā, ime na sevitabbā"tiādinā kusalākusaladhamme vibhajanto kusaladhammehi akusaladhamme asaṅkarato paññāpento "pāpaṃ pāpakato passathā"ti dhammaṃ deseti. Kadāci "pāṇātipāto bhikkhave āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pittivisayasaṃvattaniko, yo sabbalahuko pāṇātipāto, so appāyukasaṃvattaniko"tiādinā 4- ādīnavaṃ pakāsento pāpato nibbidādīhi niyojento "nibbindatha virajjathā"ti dhammaṃ deseti.
Bhavantīti honti pavattanti. Pāpaṃ pāpakato passathāti sabbaṃ pāpadhammaṃ diṭṭheva dhamme āyatiñca ahitadukkhāvahato lāmakato passatha. Tattha nibbindathāti tasmiṃ pāpadhamme "accantabhāvato lāmakaṭṭhena pāpaṃ, akosallasambhūtaṭṭhena akusalaṃ, pakatipabhassarassa pasannassa ca cittassa pabhassarādibhāvavināsanato saṅkilesikaṃ, punappunaṃ bhavadukkhanibbattanato ponobbhavikaṃ, saheva darathehi pariḷāhehi saṃvattanato sadarathaṃ, dukkhasseva vipaccanato dukkhavipākaṃ, aparimāṇampi
@Footnote: 1 Ma.mū. 12/205/175 2 vi.mahāvi. 1/5/3, aṅ.aṭṭhaka. 23/101/175
@3 Ma.u. 14/398/344 4 aṅ.aṭṭhaka. 23/130/251-2 Kālaṃ anāgate jātijarāmaraṇanibbattanato āyatiṃ jātijarāmaraṇiyaṃ, sabbahitasukhaviddhaṃsanasamatthan"tiādinā nayena nānāvidhe ādīnave, tassa ca pahāne ānisaṃse sammapaññāya passantā nibbindatha nibbedaṃ āpajjatha. Nibbindantā ca vipassanaṃ vaḍḍhetvā ariyamaggādhigamena pāpato virajjatha ceva vimuccatha ca. Maggena vā samucchedavirāgavasena virajjatha, tato phalena paṭippassaddhivimuttivasena vimuccatha. Atha vā pāpanti lāmakato pāpaṃ. Kiṃ vuttaṃ hoti? yaṃ aniccadukkhādibhāvena kucchitaṃ ariyehi jigucchanīyaṃ vaṭṭadukkhaṃ pāpetīti pāpaṃ. Kiṃ pana taṃ? tebhūmakadhammajātaṃ. Yathāvuttena atthena pāpakato disvā tattha aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhatotiādinā vipassanaṃ vaḍḍhentā 1- nibbindatha. Ayampi dutiyāti yāthāvato ahitānatthavibhāvanaṃ paṭhamaṃ upādāya tato vivecanaṃ ayaṃ dutiyā dhammadesanā.
Gāthāsu buddhassāti sabbaññubuddhassa. Sabbabhūtānukampinoti sabbepi satte mahākaruṇāya anukampanasabhāvassa. Pariyāyavacananti pariyāyena kathanaṃ desanaṃ. Passāti parisaṃ ālapati, parisajeṭṭhakaṃ vā sandhāya vuttaṃ. Keci panāhu "attānameva sandhāya bhagavā `passā'ti avocā"ti. Tatthāti tasmiṃ pāpake. Virajjathāti rāgaṃ pajahathāti attho. Sesaṃ vuttanayameva.
Dutiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๒๗ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด