๖. เอสนาสูตร ที่ ๒

6. Dutiyaesanāsuttavaṇṇanā

Chaṭṭhe brahmacariyesanā sahāti brahmacariyesanāya saddhiṃ. Vibhattilopena hi ayaṃ niddeso, karaṇatthe vā etaṃ paccattavacanaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti "brahmacariyesanāya saddhiṃ kāmesanā bhavesanāti tisso esanā"ti. Tāsu brahmacariyesanaṃ sarūpato dassetuṃ "itisaccaparāmāso, diṭṭhiṭṭhānā samussayā"ti vuttaṃ. Tassattho:- iti evaṃ saccanti parāmāso itisaccaparāmāso. Idameva saccaṃ, moghamaññanti diṭṭhiyā pavattiākāraṃ dasseti. Diṭṭhiyo eva sabbānatthahetubhāvato diṭṭhiṭṭhānā. Vuttañhetaṃ "micchādiṭṭhiparamāhaṃ bhikkhave vajjānaṃ vadāmī"ti. 1- Tā eva ca uparūpari vaḍḍhamānā lobhādikilesasamussayena ca samussayā, "idameva saccaṃ, moghamaññan"ti micchābhinivisamānā sabbānatthahetubhūtā kilesadukkhūpacayahetubhūtā ca diṭṭhiyo brahmacariyesanāti vuttaṃ hoti. Etena pavattiākārato nipphattito ca brahmacariyesanā dassitāti veditabbā.

Sabbarāgavirattassāti sabbehi kāmarāgabhavarāgehi virattassa. Tato eva taṇhakkhayasaṅkhāte nibbāne vimuttattā taṇhakkhayavimuttino arahato. Esanā paṭinissaṭṭhāti kāmesanā bhavesanā ca sabbaso nissaṭṭhā pahīnā. Diṭṭhiṭṭhānā samūhatāti brahmacariyesanāsaṅkhātā diṭṭhiṭṭhānā ca paṭhamamaggeneva samugghātitā. Esanānaṃ khayāti etāsaṃ 2- tissannaṃ esanānaṃ khayā anuppādanirodhā bhinnakilesattā bhikkhūti ca sabbaso āsābhāvā nirāsoti ca diṭṭhekaṭṭhassa vicikicchākathaṃkathāsallassa pahīnattā akathaṃkathīti ca vuccatīti.

Chaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 aṅ.ekaka. 20/310/35 2 cha.Ma. evametāsaṃ