๔. รูปสูตร

๔. สันตตรสูตร

ว่าด้วยนิโรธสงบยิ่งกว่าอรูปธรรม

แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

“ภิกษุทั้งหลาย อรูปธรรม ๒- สงบยิ่งกว่ารูปธรรม ๓- นิโรธ ๔- สงบยิ่งกว่าอรูปธรรม”

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูเชิงอรรถที่ ๓ หน้า ๔๐๔ ในเล่มนี้

@๒ อรูปธรรม ในที่นี้หมายถึงอรูปภพ (ขุ.อิติ.อ. ๗๓/๒๕๒)

@๓ รูปธรรม ในที่นี้หมายถึงรูปภพ (ขุ.อิติ.อ. ๗๓/๒๕๒)

@๔ นิโรธ ในที่นี้หมายถึงนิพพาน (ขุ.อิติ.อ. ๗๓/๒๕๒)

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว ในพระสูตรนั้น จึงตรัส คาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

สัตว์เหล่าใดเข้าถึงรูปภพ

และสัตว์เหล่าใดดำรงอยู่ในอรูปภพ

สัตว์เหล่านั้นเมื่อยังไม่รู้แจ้งนิโรธ จะต้องกลับมาเกิดอีก

ส่วนสัตว์เหล่าใดกำหนดรู้รูปธาตุได้แล้ว

ไม่ติดอยู่ในอรูปธาตุ น้อมจิตอยู่ในนิโรธ

สัตว์เหล่านั้นย่อมล่วงพ้นมัจจุราชไปได้

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสัมผัสอมตธาตุที่ไร้อุปธิด้วยนามกาย

ทรงรู้แจ้งประจักษ์ถึงเหตุแห่งความสลัดคืนอุปธิ

ผู้หาอาสวะมิได้ ทรงแสดงบทที่ไม่มีความเศร้าโศก ปราศจากธุลีไว้

แม้เนื้อความนี้ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้แล

สันตตรสูตรที่ ๔ จบ