๒. สักการสูตร

๒. สกฺการสุตฺตวณฺณนา

ทุติเย สกฺกาเรนาติ สกฺกาเรน เหตุภูเตน, อถ วา สกฺกาเรนาติ สกฺการเหตุนา, สกฺการเหตุเกน วา. สกฺการํ หิ นิสฺสาย อิเธกจฺเจ ปุคฺคลา ปาปิจฺฉา อิจฺฉาปกตา อิจฺฉาจาเร ฐตฺวา "สกฺการํ นิพฺพตฺเตสฺสามา"ติ อเนกวิหิตํ อเนสนํ อปฺปติรูปํ อาปชฺชิตฺวา อิโต จุตา อปาเยสุ นิพฺพตฺตนฺติ, อปเร ยถาสกฺการํ ลภิตฺวา ตนฺนิมิตฺตํ มานมทมจฺฉริยาทิวเสน ปมาทํ อาปชฺชิตฺวา อิโต จุตา อปาเยสุ นิพฺพตฺตนฺติ. ยํ สนฺธาย วุตฺตํ "สกฺกาเรน อภิภูตา ปริยาทินฺนจิตฺตา"ติ ตตฺถ อภิภูตาติ อชฺโฌตฺถฏา. ปริยาทินฺนจิตฺตาติ เขปิตจิตฺตา, อิจฺฉาจาเรน, มานมทาทินา จ ขยํ ปาปิตกุสลจิตฺตา. อถ วา ปริยาทินฺนจิตฺตาติ ปริโต อาทินฺนจิตฺตา, วุตฺตปฺปกาเรน อกุสลโกฏฺฐาเสน ยถา

@เชิงอรรถ: ๑ สี.,ก. สงฺคหานีติ กุสลจิตฺตสฺส อุปฺปตฺติวาโร น โหติ, เอวํ สมนฺตโต คหิตจิตฺตสนฺตานาติ อตฺโถ. อสกฺกาเรนาติ หีเฬตฺวา ปริภวิตฺวา ปเรหิ อตฺตนิ ปวตฺติเตน อสกฺกาเรน เหตุนา, อสกฺการเหตุเกน วา มานาทินา. สกฺกาเรน จ อสกฺกาเรน จาติ เกหิจิ ปวตฺติเตน สกฺกาเรน เกหิจิ ปวตฺติเตน อสกฺกาเรน จ. เย หิ เกหิจิ ปฐมํ สกฺกตา หุตฺวา เตหิเยว อสารภาวํ ๑- ญตฺวา ปจฺฉา อสกฺกตา โหนฺติ, ตาทิเส สนฺธาย วุตฺตํ "สกฺกาเรน จ อสกฺกาเรน จา"ติ.

เอตฺถ สกฺกาเรน อภิภูตา เทวทตฺตาทโย นิทสฺเสตพฺพา. วุตฺตมฺปิ เจตํ:-

"ผลํ เว กทลึ หนฺติ ผลํ เวฬุํ ผลํ นฬํ

สกฺกาโร กาปุริสํ หนฺติ คพฺโภ อสฺสตรึ ยถา"ติ. ๒-

สาธุนํ อุปริ กเตน อสกฺกาเรน อภิภูตา ทณฺฑกีราชกาลิงฺคราชมชฺฌราชาทโย นิทสฺเสตพฺพา. วุตฺตมฺปิ เจตํ:-

"กิสํ หิ วจฺฉํ อวกิริย ทณฺฑกี

อุจฺฉินฺนมูโล สชโน สรฏฺโฐ

กุกฺกุฬนาเม นิรยมฺหิ ปจฺจติ

ตสฺส ผุลิงฺคานิ ปตนฺติ กาเย.

โย สญฺญเต ปพฺพชิเต อวญฺจยิ

ธมฺมํ ภณนฺเต สมเณ อทูสเก

ตํ นาฬิเกรํ สุนขา ปรตฺถ

สงฺคมฺม ขาทนฺติ วิผนฺทมานํ. ๓-

@เชิงอรรถ: ๑ สี. อสฺสทฺธาทิภาวํ ๒ วิ.จูฬ. ๗/๓๓๕/๑๒๓, สํ.ส. ๑๕/๑๘๓/๑๘๕,

@องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๖๘/๘๕ ๓ ขุ.ชา. ๒๗/๒๔๖๔/๕๓๙ (สฺยา)

อุปหจฺจ มานํ มชฺโฌ มาตงฺคสฺมึ ยสสฺสิโน

สปาริสชฺโช อุจฺฉินฺโน มชฺฌารญฺญํ ตทา อหู"ติ. ๑-

สกฺกาเรน จ อสกฺกาเรน จ อภิภูตา อญฺญติตฺถิยา นาฏปุตฺตาทโย นิทสฺเสตพฺพา.

คาถาสุ อุภยนฺติ อุภเยน สกฺกาเรน จ อสกฺกาเรน จ. สมาธิ น วิกมฺปตีติ น จลติ, เอกสภาเวน ๒- ติฏฺฐติ. กสฺส ปน น จลตีติ อาห "อปฺปมาทวิหาริโน"ติ. ๓- โย ปมาทกรธมฺมานํ ๔- ราคาทีนํ สุฏฺฐุ ปหีนตฺตา อปฺปมาทวิหารี อรหา, ตสฺส. โส หิ โลกธมฺเมหิ น วิกมฺปติ. สุขุมทิฏฺฐิวิปสฺสกนฺติ ผลสมาปตฺติอตฺถํ สุขุมาย ทิฏฺฐิยา ปญฺญาย อภิณฺหํ ปวตฺตวิปสฺสนตฺตา สุขุมทิฏฺฐิวิปสฺสกํ. อุปาทานกฺขยารามนฺติ จตุนฺนํ อุปาทานานํ ขยํ ปริโยสานภูตํ อรหตฺตผลํ อารมิตพฺพํ เอตสฺสาติ อุปาทานกฺขยารามํ. เสสํ วุตฺตนยเมว.

ทุติยสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.