๖. อุปปัตติสูตร

๖. กามูปปัตติสูตร

ว่าด้วยผู้ยังเสพกามไม่สามารถล่วงสังสารทุกข์ได้

แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

“ภิกษุทั้งหลาย การเสพกาม ๓ ประการนี้

การเสพกาม ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. การเสพกามของสัตว์ผู้มีความใคร่ปรากฏอยู่เป็นนิตย์ ๑-

๒. การเสพกามของเทวดาผู้ยินดีในกามสมบัติที่ตนเนรมิต ๒-

๓. การเสพกามของเทวดาผู้ยินดีในกามสมบัติที่เทวดาอื่นเนรมิตให้ ๓-

ภิกษุทั้งหลาย การเสพกาม ๓ ประการนี้แล”

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว ในพระสูตรนั้น จึงตรัส คาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

สัตว์ผู้มีความใคร่ปรากฏอยู่เป็นนิตย์

เทวดาผู้ยินดีในกามสมบัติที่ตนเนรมิต

เทวดาผู้ยินดีในกามสมบัติที่เทวดาอื่นเนรมิตให้

และสัตว์เหล่าอื่นที่เสพกามอยู่เป็นนิตย์

ย่อมไม่ล่วงพ้นสังสารวัฏที่มีสภาวะอย่างนี้และสภาวะอย่างอื่น

บัณฑิตรู้โทษในการเสพกามทั้งหลายนี้แล้ว

ควรละเว้นกามทั้งที่เป็นของทิพย์และของมนุษย์ทั้งหมด

@เชิงอรรถ :

@๑ หมายถึงมนุษย์ และเทวดาตั้งแต่ชั้นจาตุมหาราชิกา จนถึงชั้นดุสิต (ขุ.อิติ.อ. ๙๕/๓๔๐)

@๒ หมายถึงเทวดาชั้นนิมมานรดี (ขุ.อิติ.อ. ๙๕/๓๔๐)

@๓ หมายถึงเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี (ขุ.อิติ.อ. ๙๕/๓๔๑)

บัณฑิตทั้งหลาย ตัดกระแสตัณหาที่กำหนัดยินดี

ในปิยรูปสาตรูป ๑- ที่คนทั่วไปล่วงพ้นได้ยากขาดสิ้นแล้ว

ชื่อว่าดับกิเลสได้สิ้นเชิง ล่วงพ้นทุกข์ได้ทั้งสิ้น

บัณฑิตทั้งหลายผู้เห็นแจ้งอริยสัจ

จบเวท รู้สิ่งทั้งปวงโดยชอบ

ย่อมไม่กลับมาเวียนว่ายตายเกิดอีก

เพราะรู้ยิ่งถึงภาวะสิ้นสุดการเกิด

แม้เนื้อความนี้ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้แล

กามูปปัตติสูตรที่ ๖ จบ

๗. กามโยคสูตร

ว่าด้วยผู้ประกอบด้วยกามไปสู่วัฏฏสงสาร

แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

“ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบตนด้วยกามโยคะ ๒- ประกอบตนด้วยภวโยคะ ๓- ชื่อว่าเป็นอาคามี ๔- คือยังต้องกลับมาเกิดในกามภูมิอีก

บุคคลผู้พรากตนออกจากกามโยคะ แต่ยังประกอบตนด้วยภวโยคะ ชื่อว่าเป็น อนาคามี ๕- คือเป็นผู้ไม่ต้องกลับมาเกิดในกามภูมิอีก

@เชิงอรรถ :

@๑ ปิยรูปสาตรูป หมายถึงรูปเป็นต้นที่น่ารักและน่าพอใจด้วยอำนาจสุขเวทนา (ขุ.อิติ.อ. ๙๕/๓๔๑)

@๒ กามโยคะ หมายถึงราคะที่ประกอบด้วยกามคุณ ๕ (กามราคะ) (ขุ.อิติ.อ. ๙๖/๓๔๒)

@๓ ภวโยคะ หมายถึงความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในรูปภพและอรูปภพ อีกอย่างหนึ่ง หมายถึงราคะ

@ที่ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิ (ขุ.อิติ.อ. ๙๖/๓๔๒)

@๔ อาคามี หมายถึงผู้อยู่ในพรหมโลก สามารถมาเกิดยังมนุษยโลกได้ (ขุ.อิติ.อ. ๙๖/๓๔๒)

@๕ อนาคามี หมายถึงผู้ไม่กลับมาเกิดในกามโลกอีก (ขุ.อิติ.อ. ๙๖/๓๔๒)