๑๓. โลกสูตร

[๒๙๓] ๑๓ วุตฺตํ เหตํ ภควตา วุตฺตมรหตาติ เม สุตํ โลโก ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ โลกสฺมา ตถาคโต วิสํยุตฺโต โลกสมุทโย ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ โลกสมุทโย ตถาคตสฺส ปหีโน โลกนิโรโธ ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ โลกนิโรโธ ตถาคตสฺส สจฺฉิกโต โลกนิโรธคามินี ปฏิปทา ภิกฺขเว ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา โลกนิโรธคามินี ปฏิปทา ตถาคตสฺส ภาวิตา ฯ ยํ ภิกฺขเว สเทวกสฺส โลกสฺส สมารกสฺส สพฺรหฺมกสฺส สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุวิจริตํ มนสา ยสฺมา ตํ ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธํ ตสฺมา ตถาคโตติ วุจฺจติ ฯ ยญฺจ ภิกฺขเว รตฺตึ ตถาคโต อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุชฺฌติ ยญฺจ รตฺตึ อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายติ ยเมตสฺมึ อนฺตเร ภาสติ ลภติ นิทฺทิสติ สพฺพนฺตํ ตเถว โหติ โน อญฺญถา ตสฺมา #๑ ยุ. ว ฯ ตถาคโตติ วุจฺจติ ฯ ยถาวาที ภิกฺขเว ตถาคโต ตถาการี ยถาการี ๑ ตถาวาที อิติ ยถาวาที ตถาการี ยถาการี ตถาวาที ตสฺมา ตถาคโตติ วุจฺจติ ฯ สเทวเก ภิกฺขเว โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย ตถาคโต อภิภู อนภิภูโต อญฺญทตฺถุทโส วสวตฺตี ตสฺมา ตถาคโตติ วุจฺจตีติ ฯ เอตมตฺถํ ภควา อโวจ ฯ ตตฺเถตํ อิติ วุจฺจติ สพฺพโลกํ อภิญฺญาย สพฺพโลเก ยถาตถํ สพฺพโลกวิสํยุตฺโต สพฺพโลเก อนูปโม ๒ สพฺเพ ๓ สพฺพาภิภู ธีโร สพฺพคนฺถปฺปโมจโน ฯ ผุฏฺฐสฺส ๔ ปรมา สนฺติ นิพฺพานํ อกุโตภยํ ฯ เอส ขีณาสโว พุทฺโธ อนีโฆ ฉินฺนสํสโย สพฺพกมฺมกฺขยํ ปตฺโต วิมุตฺโต อุปธิสงฺขเย เอส โส ภควา พุทฺโธ เอส สีโห อนุตฺตโร สเทวกสฺส โลกสฺส พฺรหฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ ฯ อิติ เทวา มนุสฺสา จ เย พุทฺธํ สรณํ คตา สงฺคมฺม ตํ นมสฺสนฺติ มหนฺตํ วีตสารทํ ฯ ทนฺโต ทมยตํ เสฏฺโฐ สนฺโต สมยตํ อิสี มุตฺโต โมจยตํ อคฺโค ติณฺโณ ตารยตํ วโร ฯ อิติ เหตํ นมสฺสนฺติ มหนฺตํ วีตสารทํ ฯ #๑ ยุ. ยถาวาที ตถาคโต ตถาวาที ฯ ๒ อฏฺฐกถายํ สนูสโย ฯ ม. อนูปโย ฯ #๓ ม. ส เว ฯ ๔ ม. ผุฏฺฐาสฺส ฯ สเทวกสฺมึ โลกสฺมึ นตฺถิ เต ปฏิปุคฺคโลติ ฯ อยมฺปิ อตฺโถ วุตฺโต ภควตา อิติ เม สุตนฺติ ฯ เตรสมํ ฯ จตุกฺกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ ตสฺสุทฺทานํ พฺราหฺมณา ๑ จตฺตาริ ชานํ สมณสีลา ตณฺหา พฺรหฺมา พหุการา กุหนา ๒ ปุริสา จรํ ๓ สมฺปนฺนโลเกน เตรสาติ ฯ อิติวุตฺตเก ทฺวาทสาธิกสตสุตฺตนฺติ อิติวุตฺตกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ______________ สตฺตวิเสกนิปาตํ ทุกฺกํ พาวีสสุตฺตสงฺคหิตํ สมปญฺญาสมถ ติกํ เตรส จตุกฺกญฺจ อิติ ยมิทํ ทฺวิทสุตฺตรสุตฺตสเต สํคายิตฺวา สมาทหํสุ ปุรา อรหนฺโต จิรฏฺฐิติยา ตมาหุ นาเมน อิติวุตฺตนฺติ ฯ อิติวุตฺตกปาฬิ นิฏฺฐิตา ฯ อิทํ มรมฺมโปตฺถเก อาคตํ ฯ _____________ #๑ ม. พฺราหฺมณสุลภา ฯ ๒ ม. กุหปุริสา ฯ ๓ ม. จรสมฺปนฺน ... ฯ สุตฺตนฺตปิฏเก ขุทฺทกนิกายสฺส สุตฺตนิปาโต __________ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ ปฐโม อุรควคฺโค ปฐมํ อุรคสุตฺตํ