๑๑. วิชยสูตร

๑๑. วิชยสูตร

ว่าด้วยการพิจารณาเอาชนะความสวยงามของร่างกาย

(พระผู้มีพระภาคตรัสดังนี้)

การที่คนเรายืน เดิน นั่ง หรือนอน

คู้เข้าหรือเหยียดออก

นี้จัดเป็นความเคลื่อนไหวของร่างกาย

ร่างกายนี้ประกอบด้วยกระดูกและเส้นเอ็น ๑-

มีหนังและเนื้อฉาบทา ห่อหุ้มด้วยผิวหนัง

ปุถุชนย่อมไม่พิจารณาเห็นตามความเป็นจริง

ร่างกายนี้เต็มไปด้วยลำไส้ใหญ่ ลำไส้เล็ก

อาหารใหม่ อาหารเก่า

ตับ มูตร หัวใจ ปอด ไต ม้าม

น้ำมูก น้ำลาย เหงื่อ มันข้น เลือด ไขข้อ ดี เปลวมัน

อนึ่ง ร่างกายนี้มีของไม่สะอาด

ไหลออกทางทวารทั้ง ๙ เสมอ คือ

มีขี้ตาไหลออกทางเบ้าตา มีขี้หูไหลออกทางรูหู

มีน้ำมูกไหลออกจากทางช่องจมูก

บางคราวก็อาเจียน สำรอกน้ำดี ขากเสลดออกทางปาก

มีหยาดเหงื่อออกตามขุมขน มีหนองฝีไหลออกตรงที่เป็นแผล

@เชิงอรรถ :

@๑ ร่างกายนี้ประกอบด้วยกระดูก ๓๐๐ ท่อน และเอ็น ๙๐๐ เส้น (ขุ.สุ.อ. ๑/๑๙๖/๒๗๘)

อนึ่ง ร่างกายนี้มีศีรษะเป็นโพรง เต็มด้วยมันสมอง

ซึ่งคนพาลถูกอวิชชาครอบงำ หลงเข้าใจว่าเป็นของสวยงาม

และเมื่อร่างกายนั้นตาย ขึ้นอืด มีสีเขียวคล้ำ

ถูกทิ้งให้นอนอยู่ในป่าช้า หมู่ญาติต่างหมดความอาลัยไยดี

ร่างกายที่เปื่อยเน่านั้น สุนัขบ้าน สุนัขจิ้งจอก สุนัขป่า

หมู่หนอน ฝูงกา ฝูงแร้งและสัตว์ที่กินซากศพอื่นๆ

ย่อมรุมยื้อแย่งกันกิน

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ฟังพุทธพจน์แล้วเกิดปัญญา

ย่อมกำหนดรู้และพิจารณาเห็นร่างกายนั้น

ตามความเป็นจริงทีเดียว

ร่างกายที่ตายแล้วนั้นได้เคยเป็นเหมือนร่างกายที่มีชีวิตนี้

และร่างกายที่มีชีวิตนี้ก็จะเป็นเหมือนร่างกายที่ตายแล้วนั้น

ภิกษุจึงควรคลายความยินดีพอใจในร่างกาย

ทั้งภายในและภายนอก

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ มีปัญญา ไม่ยินดีด้วยฉันทราคะ

ได้บรรลุนิพพานที่เป็นอมตะอันสงบ ดับ และไม่จุติ

ร่างกายนี้ มี ๒ เท้า ไม่สะอาด มีกลิ่นเหม็น

เต็มไปด้วยซากศพต่างๆ ขับถ่ายของไม่สะอาด

มีน้ำลายน้ำมูกเป็นต้นออกทางทวารทั้ง ๙

ขับเหงื่อไคลให้ไหลออกทางรูขุมขนนั้นๆ

ต้องบำรุงรักษาอยู่เสมอ

ด้วยร่างกายที่มีสภาพเช่นนี้

การที่บุคคลหลงเข้าใจผิดคิดเข้าข้างตนเอง

และดูหมิ่นผู้อื่นนั้น จะมีประโยชน์อะไร

นอกจากการไม่เห็นอริยสัจ

วิชยสูตรที่ ๑๑ จบ