๑๐. อุฏฐานสูตร

๑๐. อุฏฐานสูตร

ว่าด้วยการลุกขึ้นนั่งสมาธิ

(พระผู้มีพระภาคตรัสเตือนภิกษุทั้งหลายดังนี้)

เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นเถิด ๑- จงนั่งเถิด ๒-

ความหลับจะมีประโยชน์อะไรแก่เธอทั้งหลาย

ผู้เร่าร้อนด้วยโรคคือกิเลสมีประการต่างๆ

ถูกลูกศรคือราคะเป็นต้นทิ่มแทงจนย่อยยับอยู่

เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นเถิด จงนั่งเถิด

จงบากบั่นขยันศึกษาปฏิบัติเพื่อบรรลุสันติธรรม ๓- กันเถิด

อย่าให้มัจจุราชรู้ว่า เธอทั้งหลายมัวแต่ประมาทลุ่มหลง

แล้วบังคับให้หลงใหลอยู่ในอำนาจเลย

เธอทั้งหลายจงข้ามตัณหาที่ชื่อว่า วิสัตติกา

ซึ่งเป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์

ผู้ยังมีความต้องการยึดติดอยู่

ขณะอย่าได้ล่วงเลยเธอทั้งหลายไปเสีย ๔-

เพราะเหล่าชนที่ปล่อยให้ขณะล่วงเลยไป

ย่อมแออัดกันในนรก เศร้าโศกอยู่

@เชิงอรรถ :

@๑ จงลุกขึ้น หมายถึงลุกจากอาสนะ จงเพียรพยายามอย่าเกียจคร้าน (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๔/๑๕๓)

@๒ จงนั่ง หมายถึงนั่งคู้บัลลังก์ เพื่อปฏิบัติกัมมัฏฐาน (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๔/๑๕๓)

@๓ สันติธรรม มี ๓ ประการ คือ (๑) อัจจันตสันติ(ความสงบอย่างสิ้นเชิง) (๒) ตทังคสันติ(ความสงบ

@ด้วยองค์นั้นๆ) (๓) สัมมุติสันติ(ความสงบโดยสมมติ) แต่ในที่นี้หมายถึงอัจจันตสันติ กล่าวคือนิพพาน

@(ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๕/๑๕๔)

@๔ ขณะอย่าได้ล่วงเลยเธอทั้งหลายไปเสีย ในที่นี้หมายถึงอย่าปล่อยให้โอกาสหรือเวลาแห่งการบำเพ็ญ

@สมณธรรมผ่านไป (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๖/๑๕๕)

ความประมาทเป็นดุจธุลี

ความประมาทที่เกิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า ก็จัดเป็นดุจธุลี

กุลบุตรผู้เป็นบัณฑิตควรถอนลูกศรคือกิเลสของตน

ด้วยความไม่ประมาทและด้วยวิชชา

อุฏฐานสูตรที่ ๑๐ จบ