๑. กามสูตร

๔. อัฏฐกวรรค

หมวดว่าด้วยการไม่ติดอยู่ในกาม

๑. กามสูตร ๑-

ว่าด้วยเรื่องกาม

(พระผู้มีพระภาคตรัสแก่พราหมณ์ผู้เป็นชาวนา ณ กรุงสาวัตถีดังนี้)

ถ้ากาม ๒- นั้นสำเร็จด้วยดีแก่สัตว์นั้น ผู้อยากได้กามอยู่

สัตว์นั้นได้กามตามที่ต้องการแล้ว

ย่อมเป็นผู้อิ่มใจแน่แท้

ถ้าเมื่อสัตว์นั้นอยากได้กามอยู่ เกิดความพอใจแล้ว

กามเหล่านั้นเสื่อมไป

สัตว์นั้นย่อมเจ็บปวด เหมือนถูกลูกศรแทง

ผู้ใดละกามได้ เหมือนคนเดินเลี่ยงหัวงู

ผู้นั้นมีสติ ล่วงพ้นตัณหาที่ชื่อว่า วิสัตติกา ๓- นี้ในโลก

นรชนใดปรารถนาเนืองๆ ซึ่งไร่นา ที่ดิน เงิน โค ม้า

ทาส บุรุษ สตรี พวกพ้อง หรือกามเป็นอันมาก

กิเลสทั้งหลายอันไม่มีกำลังครอบงำนรชนนั้น

อันตรายทั้งหลาย ๔- ย่ำยีนรชนนั้น

@เชิงอรรถ :

@๑ ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๑-๖/๑-๒๓

@๒ กาม ในที่นี้หมายถึงวัตถุกาม (ขุ.สุ.อ. ๒/๗๗๓/๓๔๖)

@๓ ดูเชิงอรรถที่ ๒ หน้า ๘๙ ในเล่มนี้

@๔ อันตราย มี ๒ อย่าง (๑) อันตรายที่ปรากฏ คือ ราชสีห์ เสือโคร่ง เป็นต้น (๒) อันตรายที่ไม่ปรากฏ คือ

@กายทุจริต วจีทุจริต และมโนทุจริต เป็นต้น ในที่นี้หมายถึงอันตรายที่ไม่ปรากฏ (ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๕/๑๖-๑๗,

@ขุ.สุ.อ. ๒/๗๗๗/๓๔๗)

เพราะอันตรายนั้น ทุกข์จึงติดตามนรชนนั้นไป

เหมือนน้ำไหลเข้าเรือรั่ว ฉะนั้น

เพราะฉะนั้น สัตว์เกิด ๑- พึงมีสติทุกเมื่อ ละกามทั้งหลายได้

ครั้นละกามเหล่านั้นได้แล้ว พึงข้ามโอฆะได้

เหมือนคนวิดน้ำเรือแล้วไปถึงฝั่งได้ ฉะนั้น

กามสูตรที่ ๑ จบ

๒. คุหัฏฐกสูตร ๒-

ว่าด้วยผู้ข้องอยู่ในถ้ำ

(พระผู้มีพระภาคตรัสแก่ท่านพระปิณโฑลภารทวาชะ ณ กรุงสาวัตถีดังนี้)

นรชนผู้ข้องอยู่ในถ้ำ ๓- ถูกกิเลสมากหลายปิดบังไว้

เมื่อดำรงตนอยู่(อย่างนี้) ก็จมลงในเหตุให้ลุ่มหลง ๔-

ผู้เป็นเช่นนั้นแล ย่อมอยู่ไกลจากวิเวก

เพราะกามทั้งหลายในโลกไม่เป็นของที่นรชนละได้ง่ายเลย

สัตว์เหล่านั้นมีความปรารถนาเป็นต้นเหตุ

ติดพันอยู่กับความพอใจในภพ มุ่งหวัง(กาม)

ในกาลภายหลัง(อนาคต)หรือในกาลก่อน(อดีต)

ปรารถนากามเหล่านี้และกามที่มีอยู่ก่อน

ย่อมเป็นผู้หลุดพ้นได้ยาก(และ)ทำให้ผู้อื่นหลุดพ้นไม่ได้เลย

@เชิงอรรถ :

@๑ สัตว์เกิด หมายถึงนรชน มานพ บุรุษ บุคคล ผู้มีชีวิต ผู้เป็นไปตามกรรม (ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๖/๒๓)

@๒ ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๗-๑๔/๒๘-๖๗

@๓ ถ้ำ ในที่นี้หมายถึงร่างกาย (ขุ.สุ.อ. ๒/๗๗๙/๓๕๐)

@๔ เหตุให้ลุ่มหลง ในที่นี้หมายถึงกามคุณ ๕ (ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๗/๓๑)