๑๔. โปสาลปัญหา

๑๔.โปสาลมาณวกปัญหา ๒-

ว่าด้วยปัญหาของโปสาลมาณพ

(โปสาลมาณพทูลถามดังนี้)

พระผู้มีพระภาคพระองค์ใด

ไม่มีตัณหาเหตุให้หวั่นไหว

ตัดความสงสัยได้แล้ว ทรงแสดงอดีตธรรม

ข้าพระองค์มีปัญหาที่จะทูลถาม

จึงมาเฝ้าพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น

ผู้ทรงถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง

@เชิงอรรถ :

@๑ วิญญาณ หมายถึงอภิสังขารวิญญาณ (วิญญาณที่เกิดพร้อมกับอภิสังขาร) (ขุ.สุ.อ. ๒/๑๑๑๘/๔๕๐)

@๒ ดู ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๑๓๗-๑๔๐/๓๒-๓๓

ข้าแต่พระองค์ผู้สักกะ ข้าพระองค์ขอทูลถามถึงญาณ

ของบุคคลผู้ไม่มีรูปสัญญา ๑- ผู้ละรูปกายได้ทั้งหมด

ผู้พิจารณาทั้งภายในและภายนอกเห็นว่าไม่มีอะไร

บุคคลผู้เป็นเช่นนั้น ควรแนะนำอย่างไร

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า โปสาละ)

ตถาคตรู้ยิ่งซึ่งวิญญาณัฏฐิติ ๒- ทั้งหมด

รู้จักบุคคลนั้นผู้ดำรงอยู่ ผู้น้อมไปแล้ว

ผู้มีอากิญจัญญายตนสมาบัตินั้นเป็นที่มุ่งหมาย

บุคคลนั้นรู้กัมมาภิสังขาร ๓- ว่า เป็นเหตุเกิด

แห่งอากิญจัญญายตนสมาบัติ

รู้อรูปราคะว่า มีความเพลิดเพลินเป็นเครื่องผูกไว้

ครั้นรู้กรรมอย่างนี้แล้ว ออกจากสมาบัตินั้น

เห็นแจ้งธรรมที่เกิดในสมาบัตินั้น

ญาณนี้ของพราหมณ์ผู้อยู่จบพรหมจรรย์

เป็นญาณอันแท้จริง

โปสาลมาณวกปัญหาที่ ๑๔ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ ผู้ไม่มีรูปสัญญา หมายถึงผู้ได้อรูปสมาบัติ ๔ (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๘๒/๒๘๗)

@๒ วิญญาณัฏฐิติ คือ ภูมิอันเป็นที่ตั้งแห่งวิญญาณ ในที่นี้หมายถึงวิญญาณัฏฐิติ ๔ และวิญญาณัฏฐิติ ๗

@(ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๘๓/๒๘๙-๒๙๐)

@๓ กัมมาภิสังขาร ในที่นี้หมายถึงอาเนญชาภิสังขาร สภาพที่ปรุงแต่งภพอันมั่นคง ไม่หวั่นไหว ได้แก่

@กุศลเจตนาที่เป็นอรูปาวจร ๔ หมายถึง ภาวะจิตที่มั่นคงแน่วแน่ (ขุ.จู.อ. ๘๔/๖๙)