ภิกษุทั้งหลายถือบาตรและจีวรเข้าไปแล้ว พระศาสดาทรงห่มจีวรในพระเชตวันนั่นแลแล้วทรงถือบาตร เสด็จไปโดยขณะจิตเดียวเท่านั้น ทรงแสดงพระองค์ประทับยืนข้างหน้าภิกษุทั้งหลายทีเดียว ชาวบ้านทั้งสิ้นได้ตื่นเต้นเอิกเกริกเป็นอย่างเดียวกันว่า “พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมา” พวกมนุษย์มีจิตร่าเริงนิมนต์ภิกษุสงฆ์ มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข ให้นั่งแล้ว ถวายยาคูแล้ว ได้ถวายของควรเคี้ยว เมื่อภัตยังไม่ทันเสร็จนั้นแล สามเณรเข้าไปยังภายในบ้านแล้ว ชาวบ้านได้น้าออกไปถวายภิกษาแก่สามเณรโดยเคารพ สามเณรนั้นรับภิกษาเพียงยังอัตภาพให้เป็นไปแล้วไปยังสำนักพระศาสดา น้อมบาตรเข้าไปแล้ว พระศาสดาตรัสว่า “นำมาเถิด ติสสะ” แล้วทรงเหยียดพระหัตถ์รับบาตร ทรงแสดงแก่พระเถระว่า “สารีบุตร จงดูบาตรของสามเณรของเธอ” พระเถระรับบาตรจากพระหัตถ์ของพระศาสดา ให้แก่สามเณรแล้วกล่าวว่า “เธอจงไปนั่งทำภัตกิจในที่ที่ถึงแก่ตน” ชาวบ้านอังคาสภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน ถวายอภิวาทแล้วทูลขออนุโมทนากับพระศาสดา พระศาสดาเมื่อจะทรงทำอนุโมทนา จึงตรัสอย่างนี้ว่า “อุบาสกและอุบาสิกาทั้งหลาย เป็นลาภของท่านทั้งหลายซึ่งได้เห็นอสีติมหาสาวก คือ สารีบุตร โมคคัลลานะ กัสสปะเป็นต้น เพราะอาศัยสามเณรผู้เข้าถึงสกุลของตนๆ แม้เราก็มาแล้ว เพราะอาศัยสามเณรผู้เข้าถึงตระกูลท่านทั้งหลายเหมือนกัน แม้การเห็นพระพุทธเจ้า อันท่านทั้งหลายได้แล้วเพราะอาศัยสามเณรนี้นั่นเอง เป็นลาภของท่านทั้งหลาย ท่านทั้งหลายได้ดีแล้ว”
มนุษย์ทั้งหลายคิดว่า “น่ายินดี! เป็นลาภของพวกเรา พวกเราได้เห็นพระผู้เป็นเจ้าของพวกเรา ผู้สามารถในอันยังพระพุทธเจ้าและภิกษุสงฆ์ให้โปรดปราน และย่อมได้ถวายไทยธรรมแก่พระผู้เป็นเจ้านั้น” พวกมนุษย์ที่โกรธสามเณรกลับยินดีแล้ว พวกที่ยินดีแล้วก็เลื่อมใสโดยประมาณยิ่ง ก็ในเวลาจบอนุโมทนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลายมีโสดาปัตติผลเป็นต้น พระศาสดาเสด็จลุกจากอาสนะหลีกไปแล้ว มนุษย์ทั้งหลายตามเสด็จพระศาสดา ถวายอภิวาทแล้วกลับ พระศาสดาเสด็จไปด้วยพระธุระอันเสมอกับสามเณร ตรัสถามประเทศที่อุบาสกแสดงแล้วแก่สามเณรนั้น ในกาลก่อนว่า “สามเณรประเทศนี้ชื่ออะไร ประเทศนี้ชื่ออะไร” แล้วได้เสด็จไป แม้สามเณรก็กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ประเทศนี้ชื่อนี้ ประเทศนี้ชื่อนี้” ได้ไปแล้ว น้ำตาของมนุษย์มากกว่าน้ำในมหาสมุทร
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที