๑๐. ทุติยราคสุตฺตวณฺณนา

[๖๙] ทสเม อตรีติ ติณฺโณ, ๑- น ติณฺโณ อติณฺโณ, สมุทฺทนฺติ สํสารสมุทฺทํ, จกฺขฺวายตนาทิสมุทฺทํ วา. ตทุภยมฺปิ ทุปฺปูรณฏฺเฐน สมุทฺโท วิยาติ สมุทฺทํ. อถ วา สมุทฺทนฏฺเฐน สมุทฺทํ, กิเลสวสฺสเนน สตฺตสนฺตานสฺส กิเลส- สทนโตติ ๒- อตฺโถ. สวีจินฺติ โกธูปายาสวีจีหิ สวีจึ. วุตฺตเญฺหตํ "วีจิภยนฺติ โข ภิกฺขุ โกธูปายาสสฺเสตํ อธิวจนนฺ"ติ. ๓- สาวฏฺฏนฺติ ปญฺจกามคุณาวฏฺเฏหิ สห อาวฏฺฏํ. วุตฺตมฺปิ เจตํ "อาวฏฺฏภยนฺติ โข ภิกฺขุ ปญฺจนฺเนตํ กามคุณานํ อธิวจนนฺ"ติ. ๔- สคหํ สรกฺขสนฺติ อตฺตโน โคจรคตานํ อนตฺถชนนโต จณฺฑมกรมจฺฉกจฺฉปรกฺขสสทิเสหิ วิสภาคปุคฺคเลหิ สหิตํ. ตถา จาห "สคหํ สรกฺขสนฺติ โข ภิกฺขุ มาตุคามสฺเสตํ อธิวจนนฺ"ติ. ๕- อตรีติ มคฺคปญฺญานาวาย ยถาวุตฺตํ สมุทฺทํ อุตฺตริ. ติณฺโณติ นิตฺติณฺโณ. ปราคโตติ ตสฺส สมุทฺทสฺส ปารํ ปรตีตํ นิโรธํ อุปคโต. ถเล ติฏฺฐตีติ ตโต เอว สํสารมโหฆํ กามาทิมโหฆญฺจ อติกฺกมิตฺวา ถเล ปรตีเร นิพฺพาเน พาหิตปาปพฺราหฺมโณ ติฏฺฐตีติ วุจฺจติ.

อิธาปิ คาถา สุกฺกปกฺขวเสเนว อาคตา. ตตฺถ อูมิภยนฺติ ยถาวุตฺตอูมิภยํ, ภายิตพฺพํ เอตสฺมาติ ตํ อูมิ ภยํ. ทุตฺตรนฺติ ทุรติกฺกมํ, อจฺจตารีติ อติกฺกมิ.