๑๐. ราคสูตร ที่ ๒

๑๐. ทุติยราคสุตฺตวณฺณนา

ทสเม อตรีติ ติณฺโณ, ๑- น ติณฺโณ อติณฺโณ, สมุทฺทนฺติ สํสารสมุทฺทํ, จกฺขฺวายตนาทิสมุทฺทํ วา. ตทุภยมฺปิ ทุปฺปูรณฏฺเฐน สมุทฺโท วิยาติ สมุทฺทํ. อถ วา สมุทฺทนฏฺเฐน สมุทฺทํ, กิเลสวสฺสเนน สตฺตสนฺตานสฺส กิเลส- สทนโตติ ๒- อตฺโถ. สวีจินฺติ โกธูปายาสวีจีหิ สวีจึ. วุตฺตเญฺหตํ "วีจิภยนฺติ โข ภิกฺขุ โกธูปายาสสฺเสตํ อธิวจนนฺ"ติ. ๓- สาวฏฺฏนฺติ ปญฺจกามคุณาวฏฺเฏหิ สห อาวฏฺฏํ. วุตฺตมฺปิ เจตํ "อาวฏฺฏภยนฺติ โข ภิกฺขุ ปญฺจนฺเนตํ กามคุณานํ อธิวจนนฺ"ติ. ๔- สคหํ สรกฺขสนฺติ อตฺตโน โคจรคตานํ อนตฺถชนนโต จณฺฑมกรมจฺฉกจฺฉปรกฺขสสทิเสหิ วิสภาคปุคฺคเลหิ สหิตํ. ตถา จาห "สคหํ สรกฺขสนฺติ โข ภิกฺขุ มาตุคามสฺเสตํ อธิวจนนฺ"ติ. ๕- อตรีติ มคฺคปญฺญานาวาย ยถาวุตฺตํ สมุทฺทํ อุตฺตริ. ติณฺโณติ นิตฺติณฺโณ. ปราคโตติ ตสฺส สมุทฺทสฺส ปารํ ปรตีตํ นิโรธํ อุปคโต. ถเล ติฏฺฐตีติ ตโต เอว สํสารมโหฆํ กามาทิมโหฆญฺจ อติกฺกมิตฺวา ถเล ปรตีเร นิพฺพาเน พาหิตปาปพฺราหฺมโณ ติฏฺฐตีติ วุจฺจติ.

อิธาปิ คาถา สุกฺกปกฺขวเสเนว อาคตา. ตตฺถ อูมิภยนฺติ ยถาวุตฺตอูมิภยํ, ภายิตพฺพํ เอตสฺมาติ ตํ อูมิ ภยํ. ทุตฺตรนฺติ ทุรติกฺกมํ, อจฺจตารีติ อติกฺกมิ.

@เชิงอรรถ: ๑ สี. น อตรีตํ อติณฺโณ ๒ สี. กิเลสสรณโตติ สมานํ ๓ ขุ.อิติ. ๒๕/๑๐๙/๓๒๗

@๔ ขุ.อิติ. ๒๕/๑๐๙/๓๒๘, องฺ.จตุกฺก ๒๑/๑๒๒/๑๔๒ ๕ ขุ.อิติ. ๒๕/๑๐๙/๓๒๘

สงฺคาติโคติ ราคาทีนํ ปญฺจนฺนํ สงฺคานํ อติกฺกนฺตตฺตา ปหีนตฺตา สงฺคาติโค อตฺถงฺคโต โส น ปมาณเมตีติ โส เอวํภูโต อรหา ราคาทีนํ ปมาณกรธมฺมานํ อจฺจนฺตเมว อตฺถงฺคตตฺตา อตฺถงฺคโต, ตโต เอว สีลาทิธมฺมกฺขนฺธปาริปูริยา จ "เอทิโส สีเลน สมาธินา ปญฺญายา"ติ เกนจิ ปมิณิตุํ อสกฺกุเณยฺโย ปมาณํ น เอติ, อถ วา อนุปาทิเสสนิพฺพานสงฺขาตํ อตฺถํ คโต โส อรหา "อิมาย นาม คติยา ฐิโต, เอทิโส จ นาม จ นามโคตฺเตนา"ติ ปมิณิตุํ อสกฺกุเณยฺยตาย ปมาณํ น เอติ น อุปคจฺฉติ, ตโต เอว อโมหยิ มจฺจุราชํ, เตน อนุพนฺธิตุํ อสกฺกุเณยฺโยติ วทามีติ อนุปาทิเสสนิพฺพานธาตุยาว เทสนํ นิฏฺฐาเปสิ. อิติ อิมสฺมึ วคฺเค ปฐมปญฺจมฉฏฺเฐสุ วฏฺฏํ กถิตํ, ทุติยสตฺตมฏฺฐเมสุ วิวฏฺฏํ, เสเสสุ วฏฺฏวิวฏฺฏํ กถิตนฺติ เวทิตพฺพํ.

ทสมสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ทุติยวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.