๑๑. นาคเปตวัตถุ

๑๑. นาคเปตวัตถุ

เรื่องเปรตผู้เดินร้องไห้ตามพาหนะช้างของลูกชาย

(สามเณรถามพวกเปรตเหล่านั้นว่า)

คนหนึ่งขี่ช้างเผือกไปข้างหน้า

คนหนึ่งขี่รถเทียมด้วยแม่ม้าอัสดรไปท่ามกลาง

และสาวน้อยขึ้นวอไปข้างหลัง

เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ

ส่วนพวกท่านถือค้อนเดินร้องไห้

มีหน้าชุ่มด้วยน้ำตา มีร่างกายแตกเป็นแผล

สมัยเมื่อเกิดเป็นมนุษย์พวกท่านได้ทำบาปอะไรไว้

ซึ่งเป็นเหตุให้พวกท่านดื่มกินโลหิตของกันและกัน

(เปรตทั้งสองได้ฟังสามเณรถามจึงตอบว่า)

ผู้ที่ขี่ช้างเผือกชาติกุญชร ๔ เท้าไปข้างหน้า

เป็นบุตรคนโตของข้าพเจ้าทั้งสอง

เขาได้ถวายทาน จึงได้รับความสุข บันเทิงใจ

ผู้ที่ขี่รถเทียมด้วยแม่ม้าอัสดร ๔ ตัว

แล่นเรียบไปในท่ามกลาง เป็นบุตรคนกลางของข้าพเจ้าทั้งสอง

เป็นคนไม่ตระหนี่ เป็นทานบดี รุ่งโรจน์อยู่

นารีผู้มีปัญญา มีดวงตากลมหยาดเยิ้มดังตาเนื้อ

ขึ้นวอมาข้างหลัง เป็นธิดาคนสุดท้องของข้าพเจ้าทั้งสอง

นางมีความสุขเบิกบานใจ เพราะส่วนแห่งทานครึ่งส่วน

เมื่อก่อน เขาทั้งสามมีจิตเลื่อมใส

ได้ถวายทานแก่สมณพราหมณ์ทั้งหลาย

ส่วนข้าพเจ้าทั้งสองเป็นคนตระหนี่ บริภาษสมณพราหมณ์ทั้งหลาย

อนึ่ง เขาทั้งสามนี้ถวายทานแล้วได้รับการบำรุงบำเรอด้วยกามคุณ

อันเป็นทิพย์ ส่วนข้าพเจ้าทั้งสองซูบซีดอยู่ดังไม้อ้อที่ถูกตัด

(สามเณรถามว่า)

อาหารและที่นอนของพวกท่านเป็นเช่นไร

อนึ่ง พวกท่านผู้มีบาปหนาเลี้ยงอัตภาพได้อย่างไร

เมื่อโภคะพร้อมมูลมีอยู่มิใช่น้อย เหตุไรจึงหน่ายสุข

ประสบแต่ความทุกข์จนทุกวันนี้

(เปรตทั้งสองตอบว่า)

พวกเราทั้งสองตีกันเองแล้วดื่มกินเลือดและหนองของกันและกัน

ได้ดื่มเลือดและหนองเป็นอันมากก็ยังไม่อิ่ม มีความหิวอยู่เป็นนิตย์

คนทั้งหลายผู้ไม่ให้ทานตายไปเกิดในยมโลก ๑-

ย่อมร่ำไห้คร่ำครวญเหมือนอย่างนี้

สัตว์เหล่าใดได้ประสบโภคะต่างๆ แล้ว

ไม่ใช้สอยเอง ทั้งไม่ทำบุญ

สัตว์เหล่านั้นจักต้องประสบความหิวกระหายในปรโลก

ภายหลัง ถูกความหิวเป็นต้นแผดเผาไหม้อยู่สิ้นกาลนาน

ย่อมได้เสวยทุกข์ เพราะทำกรรมมีผลเผ็ดร้อน มีทุกข์เป็นกำไร

ความจริง ทรัพย์และธัญญาหารอยู่ได้ไม่นาน

ทั้งชีวิตของสัตว์ในมนุษยโลกนี้ก็สั้นนัก

บัณฑิตทราบสิ่งเหล่านี้ตามความเป็นจริงแล้วพึงทำที่พึ่ง

เหล่าชนผู้ฉลาดในธรรม

ฟังคำสอนของพระอรหันต์ทั้งหลายแล้ว

มารู้ชัดอย่างนี้ ย่อมไม่ประมาทในทาน

นาคเปตวัตถุที่ ๑๑ จบ

๑๒. อุรคเปตวัตถุ

เรื่องเปรตผู้จากไปเหมือนงูลอกคราบ

(พราหมณ์ เมื่อจะบอกเหตุแห่งการไม่ร้องไห้ จึงกล่าว ๒ คาถาว่า)

บุตรของข้าพเจ้าละร่างกายของตนไปเหมือนงูลอกคราบ

ในเมื่อร่างกายใช้การไม่ได้ก็ตายจากไปอย่างนี้

@เชิงอรรถ :

@๑ ที่อยู่ประจำของพญายมในแดนเปรต (ขุ.เป.อ. ๘๑/๖๔)