๖. กุมารเปตวัตถุ

126. 6. Kumārapetavatthuvaṇṇanā

sāvatthi nāma nagaranti idaṃ satthā jetavane viharanto dve pete ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ kira kosalarañño dve puttā pāsādikā paṭhamavaye ṭhitā yobbanamadamattā paradārakammaṃ katvā kālaṃ katvā parikhāpiṭṭhe petā hutvā nibbattiṃsu. Te rattiyaṃ bheravena saddena parideviṃsu. Manussā taṃ sutvā bhītatasitā "evaṃ kate idaṃ avamaṅgalaṃ vūpasammatī"ti buddhappamukhassa bhikkhusaṃghassa mahādānaṃ datvā taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesuṃ. Bhagavā "upāsakā tassa saddassa savanena tumhākaṃ na koci antarāyo"ti vatvā tassa kāraṇaṃ ācikkhitvā tesaṃ dhammaṃ desetuṃ:-

"sāvatthi nāma nagaraṃ himavantassa passato

tattha āsuṃ dve kumārā rājaputtāti me sutaṃ.

Sammattā 1- rajanīyesu kāmassādābhinandino

paccuppannasukhe giddhā na te passiṃsunāgataṃ.

@Footnote: 1 ka. pamattā

Te cutā ca manussattā paralokaṃ ito gatā

tedha ghosentudissantā 1- pubbe dukkaṭamattano.

Bahūsu vata santesu deyyadhamme upaṭṭhite

nāsakkhimhā ca attānaṃ parittaṃ kātuṃ 2- sukhāvahaṃ.

Kiṃ tato pāpakaṃ assa yaṃ no 3- rājakulā cutā

upapannā pettivisayaṃ khuppipāsasamappitā 4-.

Sāmino idha hutvāna honti asāmino tahiṃ

bhamanti 5- khuppipāsāya manussā unnatonatā.

Etamādīnavaṃ ñatvā issaramadasambhavaṃ

pahāya issaramadaṃ bhave saggagato naro.

Kāyassa bhedā sappañño saggaṃ so upapajjatī"ti gāthā abhāsi.

#[746] Tattha iti me sutanti na kevalaṃ attano ñāṇena diṭṭhameva, atha kho loke pākaṭabhāvena evaṃ mayā sutanti attho.

#[747] Kāmassādābhinandinoti kāmaguṇesu assādavasena abhinandanasīlā. Paccuppannasukhe giddhāti vattamānasukhamatte giddhā gathitā hutvā. Na te passiṃsunāgatanti duccaritaṃ pahāya sucaritaṃ caritvā anāgataṃ āyatiṃ devamanussesu laddhabbaṃ sukhaṃ te na cintesuṃ. 6-

#[748] Tedha ghosentudissantāti te pubbe rājaputtabhūtā petā idha sāvatthiyā samīpe adissamānarūpā ghosenti kandanti. Kiṃ kandantīti āha "pubbe dukkaṭamattano"ti.

@Footnote: 1 Ma. te ca ghosenti dissanti 2 ka. parittasotthiṃ kātuṃ 3 ka. santo

@4 sa.,i. khippipāsāsamappitā 5 Sī.,i. caranti 6 Ma. na vindesuṃ

#[749] Idāni tesaṃ kandanassa kāraṇaṃ hetuto ca phalato ca vibhajitvā dassetuṃ "bahūsu vata santesū"tiādi vuttaṃ.

Tattha bahūsu vata santesūti anekesu dakkhiṇeyyesu vijjamānesu. Deyyadhamme upaṭṭhiteti attano santake dātabbadeyyadhammepi samīpe ṭhite, labbhamāneti attho. Parittaṃ sukhāvahanti appamattakampi āyatiṃ sukhāvahaṃ puññaṃ katvā attānaṃ sotthiṃ nirupaddavaṃ kātuṃ nāsakkhimhā vatāti yojanā.

#[750] Kiṃ tato pāpakaṃ assāti tato pāpakaṃ lāmakaṃ nāma kiṃ aññaṃ assa siyā. Yaṃ no rājakulā cutāti yena pāpakammena mayaṃ rājakulato cutā idha pettivisayaṃ upapannā petesu nibbattā khuppipāsasamappitā vicarāmāti attho.

#[751] Sāmino idha hutvānāti idha imasmiṃ loke yasmiṃyeva ṭhāne pubbe sāmino hutvā vicaranti, tahiṃ tasmiṃyeva ṭhāne honti assāmino. Manussā unnatonatāti manussakāle sāmino hutvā kālakatā kammavasena 1- onatā bhamanti 2- khuppipāsāya, passa saṃsārapakatinti dasseti.

#[752] Etamādīnavaṃ 3- ñatvā, issaramadasambhavanti etaṃ 4- issariyamadavasena sambhūtaṃ apāyūpapattisaṅkhātaṃ ādīnavaṃ dosaṃ ñatvā pahāya issariyamadaṃ puññappasuto hutvā. Bhave saggagato naroti saggaṃ devalokaṃ gatoyeva bhaveyya.

Iti satthā tesaṃ petānaṃ pavattiṃ kathetvā tehi manussehi kataṃ dānaṃ tesaṃ petānaṃ uddisāpetvā sampattaparisāya ajjhāsayānurūpaṃ dhammaṃ desesi, sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.

Kumārapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Ma. kammaphalena 2 Sī. caranti 3 Sī. evamādīnavaṃ 4 Sī. evaṃ