ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๑. ปฐมวรรค
  14. /
  15. ๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา

๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๔๗ · บรรทัด ๕๐๓๒

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

147. 10. Puṇṇamāsattheragāthāvaṇṇanā

vihari apekkhanti āyasmato puṇṇamāsattherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira vipassissa bhagavato kāle cakkavākayoniyaṃ nibbatto bhagavantaṃ gacchantaṃ disvā 7- pasannamānaso attano mukhatuṇḍakena sālapupphaṃ gahetvā pūjaṃ akāsi.

@Footnote: 1 cha.Ma. dumantitaṃ 2 Sī. mama cintitaṃ gaditaṃ kathitaṃ cintetvā vīmaṃsitaṃ

@3 cha.Ma. saṃvibhattesūti 4 Ma. suddhīsu dhammesu vā 5 cha.Ma. pavaraṃ,

@ taṃ maggaphalanibbānadhammaṃ, Sī....maggaphaladhammaṃ

@6 Sī. atthaṃ paccakkhato, cha.Ma. attapaccakkhato 7 Ma. bhagavantaṃ disvā So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto ito sattarase kappe aṭṭhakkhattuṃ cakkavattirājā ahosi, imasmiṃ pana kappe kassapassa bhagavato sāsane osakkamāne kuṭumbikakule nibbattitvā pabbajitvā samaṇadhammaṃ katvā tato cuto devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthinagare samiddhissa nāma 1- brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti. Tassa jātadivase tasmiṃ gehe sabbā rittakumbhiyo suvaṇṇamāsānaṃ puṇṇā ahesuṃ. Tenassa puṇṇamāsoti nāmaṃ akaṃsu. So vayappatto brāhmaṇavijjāsu nipphattiṃ patvā vivāhakammaṃ katvā ekaṃ puttaṃ labhitvā upanissayasampannatāya gharāvāsaṃ jigucchanto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā laddhūpasampado sabbakiccasampanno 2- catusaccakammaṭṭhāne 3- yuttappayutto vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4-:-

"sindhuyā nadiyā tīre cakkavāko ahaṃ tadā

suddhasevālabhakkhohaṃ pāpesu ca susaññato. 5-

Addasaṃ virajaṃ buddhaṃ gacchantaṃ anilañjase

tuṇḍena sālaṃ paggayha vipassissābhiropayiṃ.

Yassa saddhā tathāgate acalā suppatiṭṭhitā

tena cittappasādena duggatiṃ so na gacchati.

Svāgataṃ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike

vihaṅgamena santena subījaṃ ropitaṃ mayā.

Ekanavutito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ 6-

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ 7- phalaṃ.

@Footnote: 1 Ma. samiddhināmassa 2 cha.Ma. pubbakiccasampanno 3 Sī. tacapañcakakammaṭṭhāne

@4 khu.apa. 32/13/162 paccāgamaniyattherāpadāna 5 Sī., Ma. pāṇesu ca susaññato

@6 Sī. yaṃ pupphamabhipūjayiṃ 7 Sī. pupphapūjāyidaṃ

Sucārudassanā nāma aṭṭhete ekanāmakā

kappe sattarase āsuṃ cakkavattī mahabbalā.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Athassa purāṇadutiyikā taṃ palobhetukāmā alaṅkatapaṭiyattā puttena saddhiṃ upagantavā piyālāpabhāvādikehi 1- bhāvaviraṇe kammaṃ nāma kātuṃ ārabhi. Thero tassā kāraṇaṃ disvā attano katthacipi alaggabhāvaṃ pakāsento:-

2- "vihari apekkhaṃ idha vā huraṃ vā

yo vedagū samito 3- yatatto

sabbesu dhammesu anūpalitto

lokassa jaññā udayabbayañcā"ti gāthaṃ abhāsi. 2-

[10]

Tattha viharīti visesato hari 4- apahari apanesi. Apekkhanti taṇhaṃ. Idhāti imasmiṃ loke attabhāve vā. Huranti parasmiṃ 5- anāgate attabhāve vā. Idhāti vā ajjhattikesu āyatanesu. Huranti bāhiresu. Vāsaddo samuccayattho "apadā vā dvipadā vā"tiādīsu 6- viya. Yoti attānameva paraṃ viya dasseti. Vedagūti vedena gato maggañāṇena nibbānaṃ gato adhigato, cattāri vā saccāni pariññāpahānasacchikiriyābhāvanābhisamayavasena abhisamecca 7- ṭhito. Yatattoti maggasaṃvarena saṃyatasabhāvo, sammāvāyāmena vā saṃyatasabhāvo. Sabbesu dhammesu anūpalittoti sabbesu dhammesu ārammaṇesu 8- taṇhādiṭṭhilepavasena na upalitto, tena

@Footnote: 1 Ma. vilāsabhāvādikehi 2-2 cha.Ma. "vihari apekkhan"ti gāthaṃ abhāsi 3 ka. santusito

@4 Ma. viharinti visesato hariṃ 5 cha.Ma. aparasmiṃ 6 khu.iti. 25/90/308,

@aṅ.catukka. 21/34/39 aggappasādasutta, aṅ.pañcaka. 22/32/37 cundīsutta (syā)

@7 Ma. abhisamecca abhisamaye ca 8 cha.Ma. sabbesu ārammaṇesu dhammesu Lābhādilokadhamme samatikkamaṃ dasseti. Lokassāti upādānakkhandhapañcakassa. Taṃ hi lujjanapalujjanatthena loko. Jaññāti jānitvā. Udayabbayañcāti uppādañceva vayañca, etena yathāvuttaguṇānaṃ pubbabhāgapaṭipadaṃ dasseti. Ayaṃ panettha attho:- yo sakalassa khandhādilokassa samapaññāsāya ākārehi udayabbayaṃ jānitvā vedagū yatatto katthaci anupalitto, so sabbattha apekkhaṃ vineyya 1- santussito tādisānaṃ vippakārānaṃ na kiñci maññati, 2- tasmā tvaṃ andhabāle yathāgatamaggeneva gacchāti. Atha sā itthī "ayaṃ samaṇo mayi putte ca nirapekkho, na sakkā imaṃ palobhetun"ti 3- pakkāmi.

Puṇṇamāsattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

Paramatthadīpaniyā theragāthāsaṃvaṇṇanāya

paṭhamavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Ma. vinaye 2 Ma. kinti maññati 3 Ma. pasādetunti

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๙. ปิลินทวัจฉเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๑. ปฐมวรรคหัวข้อถัดไป๑. จูฬวัจจฉเถรคาถา