๕. นันทิยเถรคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๖๒ · บรรทัด ๕๑๒๖
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
162. 5. Nandiyattheragāthāvaṇṇanā
obhāsajātanti āyasmato nandiyattherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira padumuttarassa bhagavato kāle satthari parinibbute cetiye candanasārena vedikaṃ kāretvā uḷāraṃ pūjāsakkāraṃ pavattesi. Tato paṭṭhāya ajjhāsayasampanno hutvā tattha tattha vivaṭṭūpanissayaṃ bahuṃ puññakammaṃ ācinitvā devesu ca manussesu ca saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthusmiṃ sakyarājakule nibbatti. Tassa mātāpitaro nandiṃ janento jātoti nandiyoti nāmaṃ akaṃsu. So vayappatto anuruddhādīsu satthu santike pabbajantesu sayampi pabbajitvā vipassanāya kammaṃ
@Footnote: 1 Sī. upagatavasso 2 Sī. anupacchatogataṃ vassaṃ, Ma. anugataṃ vassaṃ
@3-3 Sī. yattha anuvassikenevaṃ pabbajjāto pubbenivāsañāṇaṃ 4 Sī. kapilavatthunagare Karonto katādhikāratāya na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-
"padumuttaro nāma jino lokajeṭṭho narāsabho
jalitvā aggikkhandhova sambuddho parinibbuto.
Nibbute ca mahāvīre thūpo vitthāriko ahu
thūpadattaṃ 2- upaṭṭhenti dhātugehavaruttame.
Pasannacitto sumano akaṃ candanavedikaṃ
dīyati dhūpagandho ca 3- thūpānucchavikaṃ 4- tadā.
Bhave nibbattamānamhi devatte atha mānuse
omattaṃ 5- me na passāmi pubbakammassidaṃ phalaṃ.
Pañcadasakappasate ito aṭṭha janā ahuṃ
sabbe samattanāmā te cakkavattī mahabbalā.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā anuruddhattherādīhi saddhiṃ pācīnavaṃsamigadāye viharante imasmiṃ there ekadivasaṃ māro pāpimā bhiṃsāpetukāmo 6- tassa bheravarūpaṃ dasseti. Thero taṃ "māro ayan"ti ñatvā "pāpima ye māradheyyaṃ vītivattā, tesaṃ tava kiriyā kiṃ karissati, tatonidānaṃ pana tvaṃeva vighātaṃ anatthaṃ pāpuṇissasī"ti dassento:-
7- "obhāsajātaṃ phalagaṃ cittaṃ yassa abhiṇhaso
tādisaṃ bhikkhumāsajja kaṇha dukkhaṃ nigacchasī"ti gāthaṃ abhāsi. 7-
@Footnote: 1 khu.apa. 32/15/235 saparivāriyattherāpadāna 2 cha.Ma. dūratova, Sī. ahorattaṃ
@3 cha.Ma. dissati thūpakhandho ca, Sī. dīyati dhumakkhandho ca 4 cha.Ma. thūpānucchaviko
@5 Sī. ūnataṃ 6 Sī. bhayāpetukāmo 7-7 cha.Ma. "obhāsajātaṃ phalagan"ti gāthaṃ abhāsi
Tattha obhāsajātanti ñāṇobhāsena jātobhāsaṃ aggamaggañāṇassa adhigatattā. Tena anavasesato kilesandhakārassa vihataviddhaṃsitabhāvato ativiya pabhassaranti attho. Phalaganti phalaṃ gataṃ upagataṃ 1-, aggaphalañāṇasahitanti adhippāyo. Cittanti khīṇāsavassa cittaṃ sāmaññena vadati. Tenāha "abhiṇhaso"ti. Tañhi nirodhaninnatāya 2- khīṇāsavānaṃ niccakappaṃ arahattaphalasamāpattisamāpajjanato "phalena sahitan"ti vattabbataṃ arahati. Tādisanti tathārūpaṃ, arahantanti attho. Āsajjāti visodhetvā 3- paribhuyya. Kaṇhāti māraṃ ālapati, so hi kaṇhakammattā kaṇhābhijātitāya 4- ca "kaṇho"ti vuccati. Dukkhaṃ nigacchasīti idha kucchianuppavesādinā niratthakaṃ kāyaparissamaṃ dukkhaṃ, samparāye ca appatikāraṃ apāyadukkhaṃ upagamissasi pāpuṇissasi. Taṃ sutvā māro "jānāti maṃ samaṇo"ti tatthevantaradhāyīti.
Nandiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด