ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๓. ตติยวรรค
  14. /
  15. ๙. หาริตเถรคาถา

๙. หาริตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๖๖ · บรรทัด ๕๑๔๔

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

166. 9. Hāritattheragāthāvaṇṇanā

samunnamayamattānanti āyasmato hāritattherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira purimabuddhesu katādhikāro hutvā tattha tattha vivaṭṭūpanissayaṃ puñña- sambhāraṃ upacinanto ito ekatiṃse kappe sudassanaṃ nāma paccekasambuddhaṃ disvā pasannamānaso kuṭajapupphehi pūjaṃ katvā tena puññakammena sugatīsuyeva parivattento imasmiṃ buddhuppāde sāvatthinagare brāhmaṇamahāsālakule nibbatti. Hāritotissa 3- nāmaṃ ahosi. Tassa vayappattassa mātāpitaro kularūpādīhi anucchavikaṃ kumārikaṃ brāhmaṇadhītaraṃ ānesuṃ. So tāya saddhiṃ bhogasukhaṃ anubhavanto ekadivasaṃ attano tassā ca rūpasampattiṃ oloketvā dhammatāya codiyamāno "īdisaṃ nāma rūpaṃ na cirasseva jarāya maccunā ca abhippamaddiyatī"ti saṃvegaṃ paṭilabhi. Katipayadivasātikkameneva cassa bhariyaṃ kaṇhasappo ḍaṃsitvā māresi. So tena bhiyyoso mattāya sañjātasaṃvego satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā gharabandhane chinditvā pabbaji. Tassa ca cariyānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā viharantassa kammaṭṭhānaṃ na sampajjati, cittaṃ ujugataṃ na hoti. So gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭho aññataraṃ usukāraṃ usudaṇḍaṃ 4- yante pakkhipitvā ujuṃ karontaṃ disvā "ime acetanampi nāmaṃ ujuṃ karonti, kasmā

@Footnote: 1 Sī. na-saddo na dissati 2 Sī. kiñci 3 Ma. hāritoti 4 Sī. usudaṇḍakaṃ Ahaṃ cittaṃ ujuṃ na karissāmī"ti cintetvā tatova 1- paṭinivattitvā divāṭṭhāne nisinno vipassanaṃ ārabhi. Athassa bhagavā upari ākāse nisīditvā ovādaṃ dento:-

2- "samunnamayamattānaṃ usukārova tejanaṃ

cittaṃ ujuṃ karitvāna avijjaṃ bhinda 3- hāritā"ti gāthaṃ abhāsi. 2- Ayameva thero attānaṃ paraṃ viya ovadanto abhāsīti ca vadanti.

[29]

Tattha samunnamayanti sammā unnamento, samāpattivasena kosajjapakkhe patituṃ adatvā tato uddharanto viriyasamataṃ yojentoti attho. Attānanti cittaṃ, athavā samunnamayāti kosajjapakkhato samunnamehi. Makāro padasandhikaro. Hīnaviriyatāya tava cittaṃ kammaṭṭhānavīthiṃ nappaṭipajjati ce, taṃ viriyārambhavasena sammā unnamehi, anonataṃ 4- anapanataṃ karohīti adhippāyo. Evaṃ pana karonto usukārova tejanaṃ. Cittaṃ ujuṃ karitvāna, avijjaṃ bhinda hāritāti. Yathā nāma usukāro kaṇḍaṃ īsakampi onataṃ apanataṃ ca 5- vijjhanto lakkhaṃ bhindanatthaṃ ujuṃ karoti, evaṃ kosajjapātato arakkhaṇena onataṃ 6- uddhaccapātato arakkhaṇena apanataṃ vijjhanto 7- appanāpattiyā cittaṃ ujuṃ karitvāna samāhitacitto vipassanaṃ ussukkāpetvā sīghaṃ aggamaggañāṇena avijjaṃ bhinda padālehīti. Taṃ sutvā thero vipassanaṃ vaḍḍhetvā na cireneva arahā ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 8-:-

"himavantassāvidūre vasalo nāma pabbato

buddho sudassano nāma vasate 9- pabbatantare.

Pupphaṃ hemavantaṃ gayha vehāsaṃ agamāsahaṃ

tatthaddasāsiṃ 10- sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ.

@Footnote: 1 Sī. tato 2-2 cha.Ma. "samunnamayamattānan"ti gāthaṃ abhāsi 3 i. chinda

@4 Sī. anamantaṃ 5 Sī. īsakampi onatiṃ apanatiṃ ca 6 Sī. rakkhaṇena onatiṃ

@7 Sī. rakkhaṇena apanatiṃ vijjhanto 8 khu.apa. 33/107/157 kuṭajapupphiyattherāpadāna

@ (syā) 9 Ma. vasanto 10 ka. atthaddasāsiṃ

Pupphaṃ kuṭajamādāya sīse katvānahaṃ tadā 1-

buddhassa abhiropesiṃ sayambhussa mahesino.

Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi pupphapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākarontopi tameva gāthaṃ abhāsi.

Hāritattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๘. ชัมพุคามิกปุตตเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๓. ตติยวรรคหัวข้อถัดไป๑๐. อุตติยเถรคาถา