ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๕. วรรคที่ ๕
  14. /
  15. ๑. สิริวัฑฒเถรคาถา

๑. สิริวัฑฒเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๗๘ · บรรทัด ๕๒๒๖

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

5. Pañcamavagga

178. 1. Sirivaḍḍhattheragāthāvaṇṇanā

vivaramanupatanti vijjutāti āyasmato sirivaḍḍhattherassa gāthā. Kā uppatti?

sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto ito ekanavute kappe vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā kiṅkaṇipupphehi 1- pūjaṃ katvā tena puññakammena devaloke nibbatto aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe vibhavasampannassa brāhmaṇassa gehe nibbatti, sirivaḍḍhotissa nāmaṃ ahosi. So vayappatto bimbisārasamāgame satthari saddhamme ca uppannapasādo hetusampannatāya pabbaji. Pabbajitvā ca katapubbakicco vebhāra- paṇḍavapabbatānaṃ avidūre aññatarasmiṃ araññāyatane pabbataguhāyaṃ kammaṭṭhāna- manuyutto viharati. Tasmiṃ ca samaye mahā akālamegho uṭṭhahi. Vijjullatā pabbatavivaraṃ pavisantiyo viya 2- vicaranti. Therassa ghammapariḷāhābhibhūtassa sāragabbhehi meghavātehi ghammapariḷāho vūpasami. Utusappāyalābhena cittaṃ ekaggaṃ ahosi. Samāhitacitto vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 3- :-

"kañcanagghiyasaṅkāso sabbaññū lokanāyako

odakaṃ dahamoggayha sināyi lokanāyako. 4-

Paggayha kiṅkaṇiṃ pupphaṃ vipassissābhiropayiṃ

udaggacitto sumano dipadindassa 5- tādino.

Ekanavutito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ 6-

@Footnote: 1 Sī. kiṅkiṇipupphehi 2 Sī. pavisantī asaniyo viya 3 khu.apa. 32/10/279

@ kiṃkaṇikapupphiyattherāpadāna 4 cha.Ma. aggapuggalo 5 cha.Ma. dvipadindassa

@6 Sī. pupphamabhipūjayiṃ

Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Sattavīsatikappamhi rājā bhīmaratho ahu

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā aññāpadesena attasannissayaṃ 1- udānaṃ udānento:-

2- "vivaramanupatanti vijjutā

vebhārassa ca paṇḍavassa ca

nagavivaragato ca jhāyati

putto appaṭimassa tādino"ti gāthaṃ abhāsi. 2-

[41]

Tattha vivaranti antarā vemajjhaṃ. Anupatantīti anulakkhaṇe patanti pavattanti, vijjotantīti attho. Vijjotanameva hi vijjullatānaṃ pavatti nāma. Anusaddayogena cettha upayogavacanaṃ, yathā "rukkhamanuvijjotantī"ti. Vijjutāti sateratā. Vebhārassa ca paṇḍavassa cātivebhārapabbatassa ca paṇḍavapabbatassa ca vivaramanupatantīti yojanā. Nagavivaragatoti nagavivaraṃ pabbataguhaṃ upagato. Jhāyatīti ārammaṇūpanijjhānena lakkhaṇūpanijjhānena ca jhāyati, samathavipassanaṃ ussukkāpento bhāveti. 3- Putto appaṭimassa tādinoti sīlakkhandhādidhammakāyasampattiyā rūpakāyasampattiyā ca anupamassa upamārahitassa iṭṭhāniṭṭhādīsu tādilakkhaṇasampattiyā tādino buddhassa bhagavato orasaputto. Puttavacaneneva cettha therena satthu anujātabhāvadīpanena aññā byākatāti veditabbaṃ.

Sirivaḍḍhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī. atthūpanissayaṃ 2-2 cha.Ma. "vivaramanupatanti vijjutā"ti gāthaṃ abhāsi

@3 Sī. bhāveti jhāyati

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๑๐. วัฑฒมานเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๕. วรรคที่ ๕หัวข้อถัดไป๒. ขทิรวนิยเถรคาถา