๗. อุชชยเถรคาถา

184. 7. Ujjayattheragāthāvaṇṇanā

namo te buddha vīratthūti āyasmato ujjayattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito

@Footnote: 1 Sī. uddisati 2 Ma. pabbajjaṃ upagato

@3 poṭṭhakesu vipassanālakkhaṇatoti pāṭho dissati 4 Sī. lokuttaradhammādivasena Dvānavute kappe tissaṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso kaṇikārapupphehi pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa sotthiya- 1- brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, ujjayotissa nāmaṃ ahosi. So vayappatto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā tattha sāraṃ apassanto upanissayasampattiyā codiyamāno veḷuvanaṃ gantvā satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā cariyānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"kaṇikāraṃ pupphitaṃ disvā ocinitvānahaṃ tadā

tissassa abhiropesiṃ oghatiṇṇassa tādino.

Dvenavute ito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Pañcatiṃse ito kappe aruṇapāṇīti 3- vissuto

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā satthu santikaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisīditvā bhagavato thomanākārena aññaṃ byākaronto:-

4- "namo te buddha vīratthu vippamuttosi sabbadhi

tuyhāpadāne viharaṃ viharāmi anāsavo"ti gāthaṃ abhāsi. 4-

@Footnote: 1 cha.Ma. sottiYu... 2 khu.apa. 32/1/278 kaṇikārapupphiyattherāpadāna

@3 Sī. aruṇabaloti 4-4 cha.Ma. "namo te buddha vīratthū"ti gāthaṃ abhāsi

Tattha namoti paṇāmakittanaṃ. Teti paṇāmakiriyāya sampadānakittanaṃ, tuyhanti attho. Buddha vīrāti ca bhagavato ālapanaṃ. Bhagavā hi yathā abhiññeyyādi- bhedassa atthassa abhiññeyyādibhedena sayambhūñāṇena anavasesato buddhattā "buddho"ti vuccati. Evaṃ pañcannampi mārānaṃ abhippamaddanavasena padahantena mahatā viriyena samannāgatattā "vīro"ti vuccati. Atthūti hotu, tassa "namo"ti iminā sambandho. Vippamuttosi sabbadhīti sabbehi kilesehi sabbasmiṃ ca saṅkhāragate vippamutto visaṃyutto asi bhavasi, na tayā kiñci avippamuttaṃ nāma atthi, yatohaṃ tuyhāpadāne viharaṃ, viharāmi anāsavoti tuyhaṃ tava apadāne ovāde gatamagge paṭipatticariyāya viharaṃ yathāsatti yathābalaṃ paṭipajjanto kāmāsavādīnaṃ catunnampi āsavānaṃ suppahīnattā anāsavo viharāmi, tādisassa namo te buddha vīratthūti.

Ujjayattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.