ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๖. วรรคที่ ๖
  14. /
  15. ๖. กุฏิวิหารีเถรคาถา

๖. กุฏิวิหารีเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๙๓ · บรรทัด ๕๓๐๕

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

193. 6. Kuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā

ko kuṭikāyanti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira padumuttarassa bhagavato ākāsena gacchantassa "udakadānaṃ dassāmī"ti sītalaṃ udakaṃ gahetvā pītisomanassajāto uddhammukho hutvā ukkhipi. Satthā tassa ajjhāsayaṃ ñatvā pasādasaṃvaḍḍhanatthaṃ ākāse ṭhitova sampaṭicchi. So tena anappakaṃ pītisomanassaṃ paṭisaṃvedesi. Sesaṃ añjanavaniyattherassa vatthumhi vuttasadisameva. Ayaṃ pana viseso:- ayaṃ kira vuttanayena pabbajitvā katapubbakicco vipassanaṃ anuyuñjanto sāyaṃ khettasamīpena gacchanto deve phusāyante khettapālakassa puññaṃ tiṇakuṭiṃ disvā pavisitvā tattha tiṇasanthārake nisīdi. Nisinnamattova utusappāyaṃ labhitvā vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ gacchantaṃ anilañjase

ghaṭāsanaṃva 2- jalitaṃ ādittaṃva hutāsanaṃ.

Pāṇinā udakaṃ gayha ākāse ukkhipiṃ ahaṃ

sampaṭicchi mahāvīro buddho kāruṇiko isi.

Antalikkhe ṭhito satthā padumuttaranāmako

@Footnote: 1 khu.apa. 32/29/197 udakapūjakattherāpadāna 2 Sī. yathāsīnaṃva

Mama saṅkappamaññāya imā gāthā 1- abhāsatha.

Iminā dakadānena 2- pītiuppādanena ca

kappasatasahassampi duggatiṃ nupapajjati.

Tena kammena dipadinda lokajeṭṭha narāsabha

pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.

Sahassarājanāmena tayo te cakkavattino

pañcasaṭṭhikappasate cāturantā janādhipā.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā there tattha nisinne khettapālako āgantvā "ko kuṭikāyan"ti āha. Taṃ sutvā thero "bhikkhu kuṭikāyan"tiādimāha. Tayidaṃ khettapālassa therassa ca vacanaṃ ekajjhaṃ katvā:-

[56]

"ko kuṭikāyaṃ bhikkhu kuṭikāyaṃ

vītarāgo susamāhitacitto

evaṃ jānāhi āvuso

amoghā te kuṭikā katā"ti tathārūpena saṅgītiṃ āropitaṃ.

Tattha ko kuṭikāyanti "imissaṃ kuṭikāyaṃ ko nisinno"ti khettapālassa pucchāvacanaṃ. Tassa bhikkhu kuṭikāyanti therassa paṭivacanadānaṃ. Atha naṃ attano anuttaradakkhiṇeyyabhāvato 3- taṃ kuṭiparibhogaṃ anumodāpetvā uḷāraṃ tameva puññaṃ 4- patiṭṭhāpetuṃ "vītarāgo"tiādi vuttaṃ. Tassattho:- eko bhinnakileso bhikkhu te kuṭikāyaṃ nisinno, tatoeva so aggamaggena sabbaso samucchinnarāgatāya vītarāgo

@Footnote: 1 Sī. imaṃ gāthaṃ 2 Sī. iminodakadānena 3 Sī. anuttaradakkhiṇeyyabhāvabhūtaṃ

@4 Sī. uḷāratame puññe Anuttarasamādhinā nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā suṭṭhu samāhitacittatāya susamāhitacitto, imañca atthaṃ āvuso khettapāla yathāhaṃ vadāmi, evaṃ jānāhi saddaha adhimuccassu. 1- Amoghā te kuṭikā katā tayā 2- katā kuṭikā amoghā avañjhā saphalā saudriyā, yasmā arahatā khīṇāsavena paribhuttā. Sace tvaṃ anumodasi, taṃ te bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti.

Taṃ sutvā khettapālo "lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yassa me kuṭikāyaṃ ediso ayyo pavisitvā nisīdatī"ti pasannacitto anumodanto aṭṭhāsi. Imaṃ pana tesaṃ kathāsallāpaṃ bhagavā dibbāya sotadhātuyā sutvā anumodanañcassa ñatvā tambhāviniṃ sampattiṃ vibhāvento khettapālaṃ imāhi gāthāhi ajjhabhāsi:-

"vihāsi kuṭiyaṃ bhikkhu santacitto anāsavo

tena kammavipākena devindo tvaṃ bhavissasi.

Chattiṃsakkhattuṃ 3- devindo devarajjaṃ karissasi

catuttiṃsakkhattuṃ 4- cakkavattī rājā raṭṭhe bhavissasi.

Ratanakuṭi nāma paccekabuddho vītarāgo bhavissasī"ti.

Kuṭikāyaṃ laddhavisesattā pana therassa tato pabhūti kuṭivihārītveva samaññā udapādi. Ayameva ca therassa aññābyākaraṇagāthāpi ahosīti.

Kuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī. adhimuñcassu 2 Sī. ayaṃ tayā 3 Sī. chattiṃsakkhattuṃ 4 Sī. ratanakuṭiko

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. อัญชนาวนิยเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๖. วรรคที่ ๖หัวข้อถัดไป๗. กุฏิวิหารีเถรคาถา