ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๖. วรรคที่ ๖
  14. /
  15. ๗. กุฏิวิหารีเถรคาถา

๗. กุฏิวิหารีเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๙๔ · บรรทัด ๕๓๐๘

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

194. 7. Dutiyakuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā

ayamāhu purāṇiyāti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira padumuttarassa bhagavato pasannamānaso pariḷāhakāle naḷavilīvehi viracitaṃ vījaniṃ adāsi. Taṃ satthā anumodanagāthāya sampahaṃsesi. Sesaṃ yadettha vattabbaṃ, taṃ añjanavaniyattheravatthumhi vuttasadisameva. Ayaṃ pana viseso:- ayaṃ kira vuttanayena pabbajitvā aññatarāya purāṇakuṭikāya viharanto samaṇadhammaṃ acintetvā "ayaṃ kuṭikā jiṇṇā, aññaṃ kuṭikaṃ kātuṃ vaṭṭatī"ti navakammavasena cittaṃ uppādesi. Tassa atthakāmā devatā saṃvegajananatthaṃ imaṃ uttānobhāsaṃ gambhīratthaṃ:-

1- "ayamāhu purāṇiyā kuṭi aññaṃ patthayase navaṃ kuṭiṃ

āsaṃ kuṭiyā virājaya dukkhā bhikkhu puna navā kuṭī"ti gāthamāha. 1-

[57]

Tattha ayanti āsannapaccakkhavacanaṃ. 2- Āhūti ahosīti attho. Gāthāsukhatthaṃ hi dīghaṃ katvā vuttaṃ. Purāṇiyāti purātanī addhagatā 3-. Aññaṃ patthayase navaṃ kuṭinti imissā kuṭiyā purāṇabhāvena jiṇṇatāya ito aññaṃ idāni nibbattanīyatāya navaṃ kuṭiṃ patthayase patthesi āsīsasi. 4- Sabbena sabbaṃ pana āsaṃ kuṭiyā virājaya purāṇiyaṃ viya navāyampi kuṭiyaṃ āsaṃ taṇhaṃ apekkhaṃ virājehi, sabbaso tattha virattacitto hohi. Kasmā? yasmā dukkhā bhikkhu puna navā nāma kuṭi bhikkhu puna idāni nibbattiyamānā dukkhāvahattā dukkhā, tasmā aññaṃ navaṃ dukkhaṃ anuppādento yathānibbattāyaṃ purāṇiyaṃyeva kuṭiyaṃ ṭhatvā attanā kattabbaṃ karohīti. Ayaṃ hettha adhippāyo:- tvaṃ bhikkhu "ayaṃ purāṇī 5- tiṇakuṭikā jiṇṇā"ti aññaṃ

@Footnote: 1-1 cha.Ma. "ayamāhū"ti gāthamāha 2 Sī. āsanne paccakkhavacanaṃ 3 Sī. addhaṃ gatā

@4 Sī. patthayasi āsaṃsasi 5 Ma. purāṇiyā Navaṃ tiṇakuṭikaṃ kātuṃ icchasi, na samaṇadhammaṃ, evaṃ icchanto pana bhāvanāya ananuyuñjanena punabbhavābhinibbattiyā anativattanato āyatiṃ attabhāvakuṭimpi patthento kātuṃ icchantoyeva nāma hoti. Sā pana navā tiṇakuṭi viya karaṇadukkhena tato bhiyyopi jarāmaraṇasokaparidevādidukkhasaṃsaṭṭhatāya dukkhā, tasmā tiṇakuṭiyaṃ viya attabhāvakuṭiyaṃ āsaṃ apekkhaṃ virājaya sabbaso tattha virattacitto hohi, evaṃ te vaṭṭadukkhaṃ na bhavissatīti. Devatāya ca vacanaṃ sutvā thero saṃvegajāto vipassanaṃ paṭṭhapetvā ghaṭento vāyamanto na cirasseva arahatte patiṭṭhāsi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"padumuttarabuddhassa lokajeṭṭhassa tādino

tiṇatthare nisinnassa upasantassa tādino.

Naḷamālaṃ gahetvāna bandhitvā vījaniṃ ahaṃ

buddhassa upanāmesiṃ dipadindassa tādino.

Paṭiggahetvā sabbaññū vījaniṃ lokanāyako

mama saṅkappamaññāya imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

Yathā me kāyo nibbāti pariḷāho na vijjati

tatheva tividhaggīhi cittaṃ tava vimuccatu.

Sabbe devā samāgacchuṃ ye keci vananissitā

sossāma buddhavacanaṃ hāsayantaṃ ca dāyakaṃ.

Nisinno bhagavā tattha devasaṅghapurakkhato

dāyakaṃ sampahaṃsento imā gāthā abhāsatha.

Iminā vījanidānena cittassa paṇidhīhi ca

subbato nāma nāmena cakkavattī bhavissati.

@Footnote: 1 khu.apa. 32/36/198 naḷamāliyattherāpadāna

Tena kammāvasesena sukkamūlena codito

māluto nāma nāmena cakkavattī bhavissati.

Iminā vījanidānena sammānavipulena ca

kappasatasahassampi duggatiṃ nupapajjati.

Tiṃsakappasahassamhi subbatā aṭṭhatiṃsa te

ekūnatiṃsasahasse aṭṭha mālutanāmakā.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahatte pana patiṭṭhito "ayaṃ me arahattappattiyā aṅkusabhūtā"ti tameva gāthaṃ paccudāhāsi. Sāyeva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahosi. Kuṭiovādena laddhavisesattā cassa kuṭivihārītveva samaññā ahosīti.

Dutiyakuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๖. กุฏิวิหารีเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๖. วรรคที่ ๖หัวข้อถัดไป๘. รมณียกุฏิกเถรคาถา