ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๗. วรรคที่ ๗
  14. /
  15. ๙. ฉันนเถรคาถา

๙. ฉันนเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๐๖ · บรรทัด ๕๓๗๑

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

206. 9. Channattheragāthāvaṇṇanā

sutvāna dhammaṃ mahato mahārasanti āyasmato channattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ siddhatthaṃ bhagavantaṃ aññataraṃ rukkhamūlaṃ upagacchantaṃ disvā pasannacitto mudusamphassaṃ paṇṇasantharaṃ santharitvā adāsi. Pupphehi ca samantato okiritvā pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā punapi aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva saṃsaranto amhākaṃ bhagavato kāle suddhodanamahārājassa gehe dāsiyā

@Footnote: 1 udāna.A. 37/322 sārīputtasuttavaṇṇanāya saṃsandetabbaṃ 2 Sī. ānisaṃsatā Kucchimhi nibbatti, channotissa nāmaṃ ahosi, bodhisattena sahajāto. So satthu ñātisamāgame paṭiladdhasaddho pabbajitvā bhagavati pemena "amhākaṃ buddho amhākaṃ dhammo"ti mamattaṃ uppādetvā sinehaṃ chindituṃ asakkonto samaṇadhammaṃ akatvā satthari parinibbute satthārā āṇattavidhinā katena brahmadaṇḍena santajjito saṃvegappatto hutvā sinehaṃ chinditvā vipassanto na cireneva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"siddhatthassa bhagavato adāsiṃ paṇṇasantharaṃ

samantā upahārañca kusumaṃ okiriṃ ahaṃ.

Pāsādevaṃ guṇaṃ rammaṃ anubhomi mahārahaṃ

mahagghāni ca pupphāni sayanebhisavanti 2- me.

Sayanehaṃ tuvaṭṭāmi vicitte pupphasanthate

pupphavuṭṭhi ca sayane abhivassati tāvade.

Catunnavutito kappe adāsiṃ paṇṇasantharaṃ

duggatiṃ nābhijānāmi santharassa idaṃ phalaṃ.

Tiṇasantharakā nāma sattete cakkavattino

ito te pañcame kappe uppajjiṃsu janādhipā.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā vimuttisukhasantappito pītivegavissaṭṭhaṃ 3- udānaṃ udānento:-

[69]

"sutvāna dhammaṃ mahato mahārasaṃ

sabbaññutaññāṇavarena desitaṃ

@Footnote: 1 khu.apa. 32/45/191 senāsanadāyakattherāpadāna 2 Ma. sayanebhivassanti

@3 Sī. pītivegavissaṭaṃ

Maggaṃ papajjiṃ amatassa pattiyā

so yogakkhemassa pathassa kovido"ti gāthaṃ abhāsi.

Tattha sutvānāti suṇitvā, sotena gahetvā ohitasoto sotadvārānusārena upadhāretvā. Dhammanti catusaccadhammaṃ. Mahatoti bhagavato. Bhagavā hi mahantehi uḷāratamehi sīlādiguṇehi samannāgatattā, sadevakena lokena visesato mahanīyatāya ca "mahā"ti vuccati, yā tassa mahāsamaṇoti samaññā jātā. Nissakkavacanañcetaṃ "mahato dhammaṃ sutvānā"ti. Mahārasanti vimuttirasassa dāyakattā uḷārarasaṃ. Sabbaññutaññāṇavarena desitanti sabbaṃ jānātīti sabbaññū, tassa bhāvo sabbaññutā. Ñāṇameva varaṃ, ñāṇesu vā varanti ñāṇavaraṃ, sabbaññutā ñāṇavaraṃ etassāti sabbaññutañāṇavaro, bhagavā. Tena sabbaññutañāṇasaṅkhātaaggañāṇena vā karaṇabhūtena desitaṃ kathitaṃ dhammaṃ sutvānāti yojanā. Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ paramatthadīpaniyaṃ itivuttakavaṇṇanāyaṃ 1- vuttanayena veditabbaṃ. Magganti aṭṭhaṅgikaṃ ariyamaggaṃ. Papajjinti paṭipajjiṃ. Amatassa pattiyāti nibbānassa adhigamāya upāya- bhūtaṃ paṭipajjinti yojanā. Soti so bhagavā. Yogakkhemassa pathassa kovidoti catūhi yogehi anupaddutassa nibbānassa yo patho, tassa kovido tattha sukusalo. Ayaṃ hettha attho:- bhagavato catusaccadesanaṃ sutvā amatādhigamūpāyamaggaṃ ahaṃ paṭipajjiṃ paṭipajjanamaggaṃ mayā kataṃ, soeva 2- pana bhagavā sabbathā yogakkhemassa pathassa kovido, parasantāne vā paramanesu 3- kusalo, yassa saṃvidhānamāgamma ahampi maggaṃ paṭipajjinti. Ayameva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahosīti.

Channattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 itivuttaka-ṭṭha 123 piṭṭhādīsu 2 Ma. evaṃ 3 Ma. paradamanesu

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๘. เอกุทนิยเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๗. วรรคที่ ๗หัวข้อถัดไป๑๐. ปุณณเถรคาถา