ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๘. วรรคที่ ๘
  14. /
  15. ๖. ปิยัญชหเถรคาถา

๖. ปิยัญชหเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๑๓ · บรรทัด ๕๔๑๘

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

213. 6. Piyañjahattheragāthāvaṇṇanā

uppatantesu nipateti āyasmato piyañjahattherassa gāthā. Kā uppatti?

@Footnote: 1 Sī. bahukāraṃ 2 khu.iti. 25/104/323 sīlasampannasutta 3 Sī. dassanamevetaṃ

@ vuttaṃ taṃ kho vijjatītiādi, tattha 4 Ma.upari. 14/296/267 cūḷakammavibhaṅgasutta

Sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto ito ekanavute kappe vipassissa bhagavato kāle himavante rukkhadevatā hutvā pabbatantare vasanto devatāsamāgamesu appānubhāvatāya parisapariyante ṭhatvā dhammaṃ sutvā satthari paṭiladdhasaddho ekadivasaṃ suvisuddhaṃ ramaṇīyaṃ gaṅgāyaṃ pulinappadesaṃ disvā satthu guṇe anussari "itopi suvisuddhā satthu guṇā anantā aparimeyyā cā"ti, evaṃ so satthu guṇe ārabbha cittaṃ pasādetvā tena puññakammena deva- manussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde vesāliyaṃ licchavirājakule nibbattitvā vayappatto yuddhasoṇḍo aparājitasaṅgāmo amittānaṃ piyahānikaraṇena piyañjahoti paññāyittha. So satthu vesāligamane paṭiladdhasaddho pabbajitvā araññe vasamāno vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"pabbate himavantamhi vasāmi pabbatantare

pulinaṃ sobhanaṃ disvā buddhaseṭṭhaṃ anussariṃ.

Ñāṇe upanidhā natthi saṅkhātaṃ 2- natthi satthuno

sabbadhammaṃ abhiññāya ñāṇena adhimuccati.

Namo te purisājañña namo te purisuttama

ñāṇena te samo natthi yāvatā ñāṇamuttamaṃ.

Ñāṇe cittaṃ pasādetvā kappaṃ saggamhi modahaṃ

avasesesu kappesu kusalaṃ caritaṃ mayā.

Ekanavutito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ.

Ito sattatikappamhi eko pulinapupphiyo

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

@Footnote: 1 khu.apa. 32/84/220 ñāṇasaññikattherāpadāna 2 cha.Ma. saṅkhāraṃ, ka. saṅkhānaṃ

Arahattaṃ pana patvā 1- "andhaputhujjanānaṃ paṭipattito vidhurā ariyānaṃ paṭipattī"ti imassa atthassa dassanavasena 2- aññaṃ byākaronto:-

[76]

"uppatantesu nipate nipatantesu uppate

vase avasamānesu ramamānesu no rame"ti gāthaṃ abhāsi.

Tattha uppatantesūti uṇṇamantesu, sattesu mānuddhaccathambhasārambhādīhi attukkaṃsanena anupasantesu. Nipateti nameyya, tesaññeva pāpadhammānaṃ parivajjanena 3- nivātavutti bhaveyya. Nipatantesūti oṇamantesu, hīnādhimuttikatāya kosajjena ca guṇato nihīyamānesu. Uppateti uṇṇameyya, paṇītādhimuttikatāya viriyārambhena ca guṇato ussukkeyya. 4- Athavā uppatanatesūti uṭṭhahantesu, kilesesu pariyuṭṭhāna- vasena sīsaṃ ukkhipantesu. Nipateti paṭisaṅkhānabalena 5- yathā te na uppajjanti, tathā anurūpapaccavekkhaṇāya nipateyya, vikkhambheyya ceva samucchindeyya ca. Nipatantesūti paripatantesu, ayonisomanasikāresu viriyapayogamandatāya vā yathāraddhesu samatha- vipassanādhammesu hāyamānesu. Uppateti yonisomanasikārena viriyārambhasampadāya ca te upaṭṭhāpeyya uppādeyya vaḍḍheyya ca. Vase avasamānesūti sattesu magga- brahmacariyavāsaṃ ariyavāsañca avasantesu sayaṃ taṃ vāsaṃ vaseyyāti. Ariyesu vā kilesavāsaṃ dutiyakavāsaṃ avasantesu yena vāsena te avasamānā nāma honti, sayaṃ tathā vase. Ramamānesu no rameti sattesu kāmaguṇaratiyā kilesaratiyā ramantesu sayaṃ tathā no rame na rameyya, ariyesu vā nirāmisāya jhānādiratiyā ramamānesu sayampi tathā rame, tato aññathā pana kadācipi no rame nābhirameyya vāti attho.

Piyañjahattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī. patvā thero 2 Sī. dassanavasena anavasesena 3 Sī. parivivajjanena

@4 Sī. guṇato uppateyya ukkaṃseyya 5 Sī. paṭisaṅkhānavasena

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. สุสารทเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๘. วรรคที่ ๘หัวข้อถัดไป๗. หัตถาโรหปุตตเถรคาถา