ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๘. วรรคที่ ๘
  14. /
  15. ๗. หัตถาโรหปุตตเถรคาถา

๗. หัตถาโรหปุตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๑๔ · บรรทัด ๕๔๒๓

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

214. 7. Hatthārohaputtattheragāthāvaṇṇanā

idaṃ pure cittamacāri cārikanti āyasmato hatthārohaputtattherassa gāthā. Kā uppatti?

So kira purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ bhikkhusaṃghaparivutaṃ vihārato nikkhantaṃ disvā pasannacitto pupphehi pūjaṃ katvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. So tena puññakammena deva- manussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ hatthārohakule nibbattitvā viññutaṃ patto hatthisippe nipphattiṃ agamāsi. So ekadivasaṃ hatthiṃ sikkhāpento nadītaraṃ gantvā hetusampattiyā codiyamāno "kiṃ mayhaṃ iminā hatthidamanena, attānaṃ damanameva 1- varan"ti cintetvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvāva cariyānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā vipassanāya kammaṃ karonto ciraparicayena kammaṭṭhānato bahiddhā vidhāvantaṃ cittaṃ cheko hatthācariyo viya aṅkusena caṇḍa- mattavaravāraṇaṃ 2- paṭisaṅkhānaaṅkusena niggaṇhanto:-

3- "idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ

yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsakhaṃ,

tadajjahaṃ niggahissāmi yoniso

hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho"ti gāthaṃ abhāsi. 3-

[77]

Tattha idanti vuccamānassa cittassa attapaccakkhatāya vuttaṃ. Pureti niggahakālato pubbe. Acārīti vicari, anavaṭṭhitatāya nānārammaṇesu paribbhami.

@Footnote: 1 Sī. attadamanameva 2 Sī. pabhinnamadamattavaravāraṇaṃ

@3-3 cha.Ma. "idaṃ pure cittamacāri cārikan"ti gāthaṃ abhāsi Cārikanti yathākāmacariyaṃ. Tenāha "yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhan"ti. Tanti taṃ cittaṃ. Ajjāti etarahi. Niggahissāmīti niggaṇhissāmi, nibbisevanaṃ karissāmi. Yonisoti upāyena. Yathā kiṃ 1-? hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho. Idaṃ vuttaṃ Hoti:- idaṃ mama cittaṃ nāma ito pubbe rūpādīsu ārammaṇesu yena yena ramituṃ icchati, tassa tassa vasena yenicchakaṃ, yattha yattha cassa kāmo, tassa tassa vasena yatthakāmaṃ, yathā yathā vicarantassa sukhaṃ hoti, tatheva caraṇato yathāsukhaṃ dīgharattaṃ cārikaṃ acari, taṃ ajjapāhaṃ bhinnamadamattahatthiṃ hatthācariyasaṅkhāto cheko aṅkusaggaho aṅkusena viya yonisomanasikārena niggahissāmi, nāssa vītikkamituṃ dassāmīti. Evaṃ vadantoeva ca thero vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ sacchākāsi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"suvaṇṇavaṇṇo sambuddho vipassī dakkhiṇāraho

purakkhato sāvakehi ārāmā abhinikkhami.

Disvānahaṃ buddhaseṭṭhaṃ sabbaññuṃ tamanāsakaṃ

pasannacitto sumano gaṇṭhipupphaṃ 3- apūjayiṃ.

Tena cittappasādena dipadindassa tādino

haṭṭho haṭṭhena cittena puna vandiṃ tathāgataṃ.

Ekanavutito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Ekatālīsito kappe caraṇo nāma khattiyo

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhasasa sāsanan"ti.

Ayameva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahosīti.

Hatthārohaputtattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī., Ma. yathāti 2 khu.apa. 32/91/221 gaṇṭhipupphiyattherāpadāna 3 Sī. pupphamattaṃ

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๖. ปิยัญชหเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๘. วรรคที่ ๘หัวข้อถัดไป๘. เมณฑสิรเถรคาถา