๕. สุนาคเถรคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๒๒ · บรรทัด ๕๔๗๐
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
222. 5. Sunāgattheragāthāvaṇṇanā
cittanimittassa kovidoti āyasmato sunāgattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinanto ito ekattiṃse kappe sikhissa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā araññāyatane assame vasanto tīṇi
@Footnote: 1 Sī. abbhasā nāma nāmena Brāhmaṇasahassāni mante vācesi. Athekadivasaṃ tassa satthāraṃ disvā lakkhaṇāni upadhāretvā lakkhaṇamante parivattentassa "īdisehi lakkhaṇehi samannāgato anantajino anantañāṇo buddho bhavissatī"ti buddhañāṇaṃ ārabbha uḷāro pasādo uppajji. So tena cittappasādena devaloke nibbatto aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde nālakagāme aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, sunāgotissa nāmaṃ ahosi. So dhammasenāpatissa gihisahāyo therassa santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā dassanabhūmiyaṃ patiṭṭhito pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"himavantassāvidūre vasabho nāma pabbato
tasmiṃ pabbatapādamhi assamo āsi māpito. 2-
Tīṇi sissasahassāni vācesiṃ brāhmaṇo tadā
saṃharitvāna te sisse ekamantaṃ upāvisiṃ.
Ekamantaṃ nisīditvā brāhmaṇo mantapāragū
buddhavedaṃ gavesanto ñāṇe cittaṃ pasādayiṃ.
Tattha cittaṃ pasādetvā nisīdiṃ paṇṇasanthare
pallaṅkaṃ ābhujitvāna tattha kālaṅkato ahaṃ.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ.
Sattavīsati kappamhi rājā siridharo ahu
sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.
Kiselā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā bhikkhūnaṃ dhammadesanāpakāsena 3- aññaṃ byākaronto:-
@Footnote: 1 khu.apa. 32/34/227 rahosaññikattherāpadāna 2 Sī. assamosi sumāpito
@3 cha.Ma. dhammadesanāpadesena
"cittanimittassa kovido pavivekarasaṃ vijāniya
jhāyaṃ nipako patissato adhigaccheyya sukhaṃ nirāmisan"ti gāthaṃ abhāsi.
Tattha cittanimittassa kovidoti bhāvanācittassa nimittaggahaṇe kusalo, "imasmiṃ samaye cittaṃ paggahetabbaṃ, imasmiṃ sampahaṃsitabbaṃ, imasmiṃ ajjhupekkhitabban"ti evaṃ paggahaṇādiyogyassa cittanimittassa gahaṇe cheko. Pavivekarasaṃ vijāniyāti kāya- vivekasaṃvaḍḍhitassa 1- cittavivekassa rasaṃ sañjānitvā, vivekasukhaṃ anubhavitvāti attho. "pavivekarasaṃ pitvā"ti 2- hi vuttaṃ. Jhāyanti paṭhamaṃ ārammaṇūpanijjhānena pacchā lakkhaṇūpanijjhānena ca jhāyanto. Nipakoti kammaṭṭhānapariharaṇe kusalo. Patissatoti upaṭṭhitassati. Adhigaccheyya sukhaṃ nirāmisanti evaṃ samathanimittādikosallena labbhe cittavivekasukhe patiṭṭhāya sato sampajāno hutvā vipassanājhāneneva 3- jhāyanto kāmāmisavaṭṭāmisehi asammissatāya nirāmisaṃ nibbānasukhaṃ phalasukhañca adhigaccheyya samupagaccheyyāti attho.
Sunāgattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด