ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๙. วรรคที่ ๙
  14. /
  15. ๖. นาคิตเถรคาถา

๖. นาคิตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๒๓ · บรรทัด ๕๔๗๕

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

223. 6. Nāgitattheragāthāvaṇṇanā

ito bahiddhā puthuaññavādinanti āyasmato nāgitattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle nārado nāma brāhmaṇo hutvā ekadivasaṃ mālake nisinno bhagavantaṃ bhikkhusaṃghena purakkhataṃ gacchantaṃ disvā

@Footnote: 1 Ma. kāyavivekassa ca 2 khu.dhamMa. 25/205/53 tissattheravatthu 3 Sī. vipassanājhānena ca Pasannamānaso tīhi gāthāhi abhitthavi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthu- nagare sakyarājakule nibbatti, nāgitotissa nāmaṃ ahosi. So bhagavati kapilavatthusmiṃ viharante madhupiṇḍikasuttaṃ 1- sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"visālamāḷe āsīno addasaṃ lokanāyakaṃ

khīṇāsavaṃ balappattaṃ bhikkhusaṃghapurakkhataṃ.

Satasahassā tevijjā chaḷabhiññā mahiddhikā

parivārenti sambuddhaṃ ko disvā nappasīdati.

Ñāṇe upanidhā yassa na vijjati sadevake

anantañāṇaṃ sambuddhaṃ ko disvā nappasīdati.

Dhammakāyañca dīpentaṃ kevalaṃ ratanākaraṃ

vikopetuṃ 3- na sakkonti ko disvā nappasīdati.

Imāhi tīhi gāthāhi nāradovhayavacchalo 4-

padumuttaraṃ thavitvāna sambuddhaṃ aparājitaṃ.

Tena cittappasādena buddhasanthavanena ca 5-

kappānaṃ satasahassaṃ duggatiṃ nupapajjahaṃ.

Ito tiṃsakappasate sumitto nāma khattiyo

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā satthu avitathadesanataṃ 6- dhammassa ca niyyānikataṃ nissāya

@Footnote: 1 Ma.mū. 12/199/168 sīhanādavagga 2 khu.apa. 32/47/229 atthasandassakattherāpadāna

@3 cha.Ma. vikappetuṃ 4 Sī. nāradavhayavacchalo 5 Sī....thavitena ca

@6 Sī. satthārā adhigatadesanaṃ Sañjātapītisomanasso pītivegappavissaṭṭhaṃ 1- udānaṃ udānento:-

[86]

"ito bahiddhā puthuaññavādinaṃ

maggo na nibbānagamo yathā ayaṃ

itissu saṃghaṃ bhagavānusāsati

satthā sayaṃ pāṇitaleva dassayan"ti gāthaṃ abhāsi.

Tattha ito bahiddhāti imasmā buddhasāsanā bāhirake samaye, tenāha "puthuaññavādinan"ti, nānātitthiyānanti attho. Maggo na nibbānagamo yathā ayanti yathā ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ekaṃsena nibbānaṃ gacchatīti nibbānagamo, nibbānagāmī, evaṃ nibbānagamo maggo titthiyasamaye natthi asammāsambuddhap- paveditattā aññatitthiyavādassa. Tenāha bhagavā:-

"idheva bhikkhave samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo,

idha catuttho samaṇo, suññā parappavādā samaṇehi aññehī"ti. 2-

Itīti evaṃ. Assūti 3- nipātamattaṃ. Saṃghanti bhikkhusaṃghaṃ, ukkaṭṭhaniddesoyaṃ yathā "satthā devamanussānan"ti. Saṃghanti vā samūhaṃ, veneyyajananti adhippāyo. Bhagavāti bhāgyavantatādīhi kāraṇehi bhagavā, ayamettha saṅkhePo. Vitthāro pana paramatthadīpaniyaṃ itivuttakavaṇṇanāyaṃ 4- vuttanayena veditabbo. Satthāti diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthehi yathārahaṃ anusāsatīti satthā. Sayanti sayameva. Ayañhettha attho:- "sīlādikhandhattayasaṅgaho sammādiṭṭhiādīnaṃ aṭṭhannaṃ aṅgānaṃ vasena aṭṭhaṅgiko nibbānagāmī ariyamaggo yathā mama sāsane atthi, evaṃ bāhirakasamaye maggo nāma natthī"ti

@Footnote: 1 Sī. pītivegena visiṭṭhaṃ 2 dī.mahā. 10/214/133 mahāparinibbānasutta,

@ Ma.mū. 12/139/98 cūḷasīhanādasutta, aṅ.catukka. 21/241/265 samaṇasutta

@3 poṭṭhakesu sūti pāṭho dissati 4 itivuttaka-ṭṭha 4-piṭṭhādīsu Sīhanādaṃ nadanto amhākaṃ satthā bhagavā sayameva sayambhūñāṇena ñāṇaṃ, 1- sayameva vā mahākaruṇāsañcodito hutvā attano desanāvilāsasampattiyā hatthatale āmalakaṃ viya dassento bhikkhusaṃghaṃ veneyyajanataṃ anusāsati ovadatīti.

Nāgitattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๕. สุนาคเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๙. วรรคที่ ๙หัวข้อถัดไป๗. ปวิฏฐเถรคาถา