ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๑๐. วรรคที่ ๑๐
  14. /
  15. ๘. อภัยเถรคาถา

๘. อภัยเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๓๕ · บรรทัด ๕๕๔๐

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

235. 8. Abhayattheragāthāvaṇṇanā

rūpaṃ disvā sati muṭṭhāti āyasmato abhayattherassa gāthā. Kā uppatti?

sopi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto sumedhassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sumedhaṃ bhagavantaṃ disvā pasannacitto saḷalapupphehi pūjamakāsi. So tena puññakammena devesu nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbattitvā abhayoti laddhanāmo viññutaṃ patto hetusampattiyā codiyamāno ekadivasaṃ vihāraṃ gato satthu dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā katapubbakicco vipassanāya kammaṃ karonto viharati. Athassa ekadivasaṃ gāmaṃ piṇḍāya paviṭṭhassa alaṅkatapaṭiyattaṃ mātugāmaṃ disvā ayoniso- manasikāravasena tassa rūpaṃ ārabbha chandarāgo uppajji, so vihāraṃ pavisitvā "satiṃ vissajjitvā olokentassa rūpārammaṇe mayhaṃ kileso uppanno, ayuttaṃ mayā katan"ti attano cittaṃ niggaṇhanto tāvadeva vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"sumedho nāma nāmena sayambhū aparājito

vivekamanubrūhanto ajjhogahi mahāvanaṃ.

Saḷalaṃ pupphitaṃ disvā ganthitvāna vaṭaṃsakaṃ

buddhassa abhiropesiṃ sammukhā lokanāyakaṃ.

Tiṃsakappasahassamhi yaṃ pupphamabhiropayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Ūnavīse kappasate soḷasāsuṃ sunimmitā

sattaratanasampannā cakkavattī mahabbalā.

@Footnote: 1 khu.apa. 32/43/238 vaṭaṃsakiyattherāpadāna

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attano kilesuppattinidassanena "kilese anuvattentassa vaṭṭadukkhato nattheva sīsukkhipanaṃ. Ahaṃ pana te nānuvattin"ti dassento:-

[98]

"rūpaṃ disvā sati muṭṭhā piyaṃ nimittaṃ manasikaroto

sārattacitto vedeti tañca ajjhosa tiṭṭhati

tassa vaḍḍhanti āsavā bhavamūlopagāmino"ti 1- gāthaṃ abhāsi.

Tattha rūpanti rajjanīyaṃ rūpāyatanaṃ, taṃ panettha itthirūpaṃ adhippetaṃ. Disvāti cakkhunā disvā, cakkhudvārānusārena nimittānubyañjanasallakkhaṇavasena 2- taṃ gahetvā, tassa 3- tathāgahaṇahetūti attho. Sati muṭṭhāti asubhasabhāve kāye "asubhan"tveva pavattanasati 4- naṭṭhā. Yathā pana rūpaṃ disvā sati naṭṭhā, taṃ dassento āha "piya nimittaṃ manasikaroto"ti. Yathāupaṭṭhitaṃ ārammaṇaṃ "subhaṃ sukhan"tiādinā piyanimittaṃ katvā ayonisomanasikārena manasikaroto sati muṭṭhāti yojanā. Tatova 5- sārattacitto vedetīti suṭṭhu rattacitto hutvā taṃ rūpārammaṇaṃ anubhavati abhinandati, 6- abhinandanto pana tañca ajjhosa tiṭṭhati ajjhosāya taṃ ārammaṇaṃ gilitvā pariniṭṭhapetvā vattati ceva, evaṃbhūtassa ca tassa vaḍḍhanti 7- āsavā bhavamūlopa- gāminoti bhavassa saṃsārassa mūlabhāvaṃ kāraṇabhāvaṃ upagamanasabhāvā kāmāsavādayo cattāropi āsavā tassa puggalassa uparūpari vaḍḍhantiyeva, na hāyanti. Mayhaṃ pana paṭisaṅkhāne 8- ṭhatvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā saccāni paṭivijjhantassa maggapaṭipāṭiyā te cattāropi āsavā anavasesato pahīnā parikkhīṇāti adhippāyo.

Abhayattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī. bhavamūlābhavagāminoti 2 Sī.,Ma. nimittānubyañjanupalakkhaṇavasena 3 Sī. tassa vā

@4 Sī. pavattanakā sati 5 cha.Ma. tathā bhūtova 6 Sī. ayaṃ pāṭho na dissati

@7 Ma. evaṃbhūtassa vaḍḍhanti 8 Sī.,Ma. paṭisaṅkhāre

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๗. ติสสเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๑๐. วรรคที่ ๑๐หัวข้อถัดไป๙. อุตติยเถรคาถา