๒. เสตุจฉเถรคาถา

329. 2. Setucchattheragāthāvaṇṇanā

mānena vañcitāseti āyasmato setucchattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto tissassa sammāsambuddhassa kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ tissaṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso sumadhuraṃ panasaphalaṃ abhisaṅkhataṃ nāḷikerasāḷavaṃ 1- adāsi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde aññatarassa maṇḍalikarañño putto hutvā nibbatti, setucchotissa nāmaṃ ahosi. So pitari mate rajje patiṭṭhito ussāhasattīnaṃ 2- abhāvena rājakiccāni virādhento rajjaṃ parahatthagataṃ katvā dukkhap- pattiyā saṃvegajāto janapadacārikaṃ carantaṃ bhagavantaṃ disvā upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā parikammaṃ karonto tadaheva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 3- :-

"tissassa kho bhagavato pubbe phalamadāsahaṃ

nāḷikerañca pādāsiṃ khajjakaṃ abhisammataṃ.

@Footnote: 1 Sī. sāḷuvanaṃ, Ma. sāḷuvaṃ 2 Sī. ussāhanassa sampattīnaṃ

@3 khu.apa. 32/13/249 khajjakadāyakattherāpadāna

Buddhassa tamahaṃ datvā tissassa tu mahesino

modāmahaṃ kāmakāmī upapajjiṃ yamicchakaṃ.

Dvenavute ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

Ito terasakappamhi rājā indasamo ahu

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā kilese garahanto:-

"mānena vañcitāse saṅkhāresu saṅkilissamānāse

lābhālābhena mathitā samādhiṃ nādhigacchantī"ti gāthaṃ abhāsi.

Tattha mānena vañcitāseti "seyyohamasmī"tiādinayappavattena mānena attukkaṃsanaparavambhanādivasena kusalabhaṇḍacchedanena vippalladdhā. Saṅkhāresu saṅkilissa- mānāseti ajjhattikabāhiresu cakkhādīsu ceva rūpādīsu ca saṅkhatadhammesu saṅkilissa- mānā, "etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā"ti taṃ nimittaṃ taṇhāgāhādivasena 1- saṅkilesaṃ āpajjamānā. Lābhālābhena mathitāti pattacīvarādīnañceva vatthādīnañca lābhena tesaṃyeva ca alābhena taṃ nimittaṃ uppannehi anunayapaṭighehi mathitā madditā abhibhūtā. Nidassanamattañcetaṃ, aṭṭhannampi lokadhammānaṃ cettha 2- saṅgaho daṭṭhabbo. Samādhiṃ nādhigacchantīti te evarūpā puggalā samādhiṃ samathavipassanāvasena cittekaggataṃ kadācipi na vindanti na paṭilabhanti na pāpuṇanti samādhisaṃvattanikānaṃ dhammānaṃ abhāvato, itaresañca bhāvato. Idhāpi yathā mānādīhi abhibhūtā aviddasuno

@Footnote: 1 Sī. taṇhādivasena 2 cha.Ma. avasiṭṭhalokadhammānampettha Samādhiṃ nādhigacchanti, na evaṃ viddasuno. Te pana mādisā tehi anabhibhūtā samādhiṃ adhigacchantevāti byatirekamukhena aññābyākaraṇanti veditabbaṃ.

Setucchattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.