๘. ธรรมสฏปิตุเถรคาถา

๒๔๕. ๘. ธมฺมสฏปิตุตฺเถรคาถาวณฺณนา ๑-

ส วีสวสฺสสติโกติ อายสฺมโต ธมฺมสฏปิตุตฺเถรสฺส คาถา. กา อุปฺปตฺติ?

อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร พุทฺธสุญฺเญ โลเก กุลเคเห นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺโต ภูตคเณ นาม ปพฺพเต วิหรนฺตํ ปจฺเจกสมฺพุทฺธํ ทิสฺวา ปสนฺนมานโส ติณสูลปุปฺเผหิ ๒- ปูชํ อกาสิ. โส เตน ปุญฺญกมฺเมน เทวโลเก นิพฺพตฺติตฺวา อปราปรํ สุคตีสุเยว สํสรนฺโต อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท มคธรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺโต ทารปริคฺคหํ กตฺวา ธมฺมสวํ นาม ปุตฺตํ ลภิตฺวา ตสฺมึ ปพฺพชิเต สยมฺปิ วีสวสฺสสติโก หุตฺวา "มม ปุตฺโต ตาว ตรุโณ ปพฺพชิ, อถ กสฺมา นาหํ ปพฺพชิสฺสามี"ติ สญฺชาตสํเวโค สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา ธมฺมํ สุตฺวา ปพฺพชิตฺวา วิปสฺสนํ ปฏฺฐเปตฺวา น จิรสฺเสว อรหตฺตํ สจฺฉากาสิ. เตน วุตฺตํ อปทาเน ๓- :-

"หิมวนฺตสฺสาวิทูเร ภูตคโณ นาม ปพฺพโต

วสเตโก ชิโน ตตฺถ สยมฺภู โลกนิสฺสโฏ.

ติณสูลํ คเหตฺวาน พุทฺธสฺส อภิโรปยึ

เอกูนสตสหสฺสํ กปฺปํ น วินิปาติโก.

อิโต เอกาทเส กปฺเป เอโกสึ ธรณีรุโห

สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺตี มหพฺพโล.

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ.

อรหตฺตํ ปน ปตฺวา อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา สญฺชาตโสมนสฺโส อุทาเนนฺโต:-

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ธมฺมสวปิตุ.... เอวมุปริปิ ๒ ม. ติณมูลปุปฺเผหิ ๓ ขุ.อป. ๓๒/๓๕/๒๔๔

@ ติณสูลกตฺเถราปทาน

"ส วีสวสฺสสติโก ปพฺพชึ อนคาริยํ

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ คาถํ อภาสิ.

ตตฺถ ส วีสวสฺสสติโกติ โส วีสํวสฺสสติโก, โส อหํ ชาติยา วีสาธิก- วสฺสสติโก สมาโน. ปพฺพชินฺติ ปพฺพชฺชํ อุปคจฺฉึ. เสสํ วุตฺตนยเมว. อิทเมว จ อิมสฺส เถรสฺส อญฺญาพฺยากรณํ อโหสิ.

ธมฺมสฏปิตุตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.