ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๑๒. วรรคที่ ๑๒
  14. /
  15. ๔. อธิมุตตเถรคาถา

๔. อธิมุตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๕๑ · บรรทัด ๕๖๓๐

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

251. 4. Adhimuttattheragāthāvaṇṇanā

kāyaduṭṭhullagarunoti āyasmato adhimuttattherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira padumuttarassa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā viññutaṃ patto brāhmaṇavijjāsu nipphattiṃ gato kāmesu ādīnavaṃ disvā gharāvāsaṃ pahāya tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā araññe viharanto buddhuppādaṃ sutvā manussūpacāraṃ upagantvā satthāraṃ bhikkhusaṃghaparivutaṃ gacchantaṃ disvā pasannamānaso attano vākacīraṃ satthu pādamūle patthari. Satthā tassa ajjhāsayaṃ ñatvā tasmiṃ aṭṭhāsi. Tattha ṭhitaṃ bhagavantaṃ kārānusārena gandhena pūjetvā "samuddharasimaṃ lokan"tiādikāhi dasahi gāthāhi abhitthavi. Taṃ satthā "anāgate ito satasahassakappamatthake gotamassa nāma sammāsambuddhassa sāsane pabbajitvā chaḷabhiñño bhavissatī"ti byākaritvā pakkāmi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā tato yāvāyaṃ buddhuppādo, tāva devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbattitvā adhimuttoti laddhanāmo viññutaṃ patto brāhmaṇavijjāsu nipphattiṃ gantvā tattha sāraṃ apassanto pacchimabhavikattā nissaraṇaṃ gavesanto jetavanapaṭiggahaṇe buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho satthu santike pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

@Footnote: 1 Sī. tattha vāsaṃ 2 khu. apa. 32/304/452 sabbakittikattherāpadāna

"kaṇikāraṃva jalitaṃ dīparukkhaṃva jotitaṃ 1-

osadhiṃva virocantaṃ vijjuva 2- gagane yathā.

Asambhītaṃ anutrāsiṃ 3- migarājaṃva kesariṃ

ñāṇālokaṃ pakāsentaṃ maddantaṃ titthiye gaṇe.

Uddharantaṃ imaṃ lokaṃ chindantaṃ sabbasaṃsayaṃ

asambhītaṃ 4- migarājaṃva addasaṃ lokanāyakaṃ.

Jaṭājinadharo āsiṃ brahā uju patāpavā

vākacīraṃ gahetvāna pādamūle apatthariṃ.

Kārānusāriyaṃ gayha anulimpiṃ 5- tathāgataṃ

sambuddhamanulimpetvā 6- santhaviṃ lokanāyakaṃ.

Samuddharasimaṃ lokaṃ oghatiṇṇa 7- mahāmuni

ñāṇālokena jotesi pavaraṃ 8- ñāṇamuttamaṃ.

Dhammacakkaṃ pavattesi maddase paratitthiye

usabho jitasaṅgāmo sampakampesi medaniṃ.

9- Mahāsamudde ummīva velantamhi 10- paṭijjati 9-

tatheva tava ñāṇamhi sabbadiṭṭhī pabhijjare.

Sukhumacchikajālāni 11- saramhi sampatāni te 12-

antojālikatā pāṇā pīḷikā honti tāvade.

Tatheva titthiyā loke muḷhā saccavinissitā 13-

antoñāṇavare tuyhaṃ parivattanti mārisa.

Patiṭṭhā vuyhataṃ oghe tvaṃ hi nātho abandhunaṃ

@Footnote: 1 cha.Ma. ujjalaṃ 2 cha.Ma. vijjutaṃ 3 cha.Ma. anuttāsiṃ 4 cha.Ma. gajjantaṃ

@5 Sī. anupiṃsiṃ 6 Sī. anupiṃsitvā 7 Sī. paṭigaṇha, pāli. oghatiṇṇo (syā)

@8 cha.Ma. nāvaṭaṃ 9-9 cha.Ma. mahāsamudde ūmiyo, velantamhi pabhijjare

@10 Sī. velantaṃ hi 11 cha.Ma....jālena 12 Sī. sukhumacchike yathājāle pāramhi

@ sampasārite 13 cha.Ma. puthupāsaṇḍanissitā

Bhayaṭṭitānaṃ saraṇaṃ 1- muttitthīnaṃ parāyaṇaṃ. 2-

Ekaccaro 3- asadiso mettākaruṇasañcayo 4-

asamo susamo santo 5- vasī tādī jitañjayo. 6-

Dhīro 7- vigatasammoho anejo akathaṃkathī

tussito vantadososi nimmalo saṃyato 8- suci.

Saṅgātigo hatamado 9- tevijjo tibhavantago

sīmātigo dhammagaru gatattho hitavabbhuto.

Tārako tvaṃ yathā nāvā 10- nidhīvassāsakārako

asambhīto yathā sīho gajarājāva 11- dappito.

Thometvā dasagāthāhi padumuttaraṃ mahāyasaṃ

vanditvā satthuno pāde tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.

Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho

bhikkhusaṃghe ṭhito satthā imā gāthā abhāsatha.

Yo me sīlañca ñāṇañca saddhammañcāpi vaṇṇayi

tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

Saṭṭhi kappasahassāni devaloke ramissati

aññe devebhibhavitvā issaraṃ kārayissati.

So pacchā pabbajitvāna sukkamūlena codito

gotamassa bhagavato sāsane pabbajissati.

Pabbajitvāna kāyena pāpakammaṃ vivajjiya

sabbāsave pariññāya nibbāyissatināsavo.

Yathāpi megho thanayaṃ tappeti medaniṃ imaṃ

@Footnote: 1 pāli. saraṇo 2 pāli. parāyano 3 cha.Ma. ekavīro 4 pāli....saññuto

@5 pāli. paññavā yuttacāgo ca 6 pāli. guṇālayo 7 Sī. vīro

@8 Sī. payato 9 Sī. gatamado 10 Ma. nāgo 11 Sī. nāgarājāva

Tatheva tvaṃ mahāvīra dhammena tappayī mamaṃ.

Sīlaṃ paññañca dhammañca thavitvā lokanāyakaṃ

pattomhi paramaṃ santiṃ nibbānaṃ padamaccutaṃ.

Aho nūna sa bhagavā ciraṃ tiṭṭheyya cakkhumā

aññātañca vijāneyyuṃ 1- phuseyyuṃ 2- amataṃ padaṃ.

Ayaṃ me pacchimā jāti bhavā sabbe samūhatā

sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.

Satasahassito kappe yaṃ buddhamabhithomayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attanā saha vasante kāyadaḷhibahule bhikkhū ovadanto:-

[114]

"kāyaduṭṭhullagaruno hiyyamānamhi jīvite

sarīrasukhagiddhassa kuto samaṇasādhutā"ti gāthaṃ abhāsi.

Tattha kāyaduṭṭhullagarunoti duṭṭhullaṃ asubhayogyatā, kāyassa duṭṭhullaṃ kāya- duṭṭhullaṃ, kāyaduṭṭhullaṃ garu sambhāvitaṃ 3- yassa so kāyaduṭṭhullagaru, anissaraṇappañño hutvā kāyaposanappasuto kāyadaḷhibahuloti attho, tassa kāyaduṭṭhullagaruno. Hiyyamānamhi jīviteti kunnadīnaṃ udakaṃ viya jīvitasaṅkhāre lahuso 4- khīyamāne. Sarīrasukhagiddhassāti paṇītāhārādīhi attano kāyassa sukhena gedhaṃ āpannassa. Kuto samaṇasādhutāti evarūpassa puggalassa samaṇabhāvena sādhutā susamaṇatā kuto kena

@Footnote: 1 Ma. aññātañca vijāneyyaṃ 2 Ma. phuseyyaṃ 3 Ma. saṃkuṭitaṃ 4 Sī. bahuso Kāraṇena siyā, ekaṃsato pana kāye jīvite ca nirapekkhassa itarītarasantosena santuṭṭhassa āraddhaviriyasseva samaṇasādhutāti adhippāyo.

Adhimuttattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๓. วนวัจฉเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๑๒. วรรคที่ ๑๒หัวข้อถัดไป๕. มหานามเถรคาถา