ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๒. วรรคที่ ๒
  14. /
  15. ๕. สัพพมิตตเถรคาถา

๕. สัพพมิตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๗๒ · บรรทัด ๕๗๗๗

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

272. 5. Sabbamittattheragāthāvaṇṇanā

jano janasmiṃ sambaddhoti āyasmato sabbamittattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto ito dvānavute kappe tissassa bhagavato kāle nesādakule nibbattitvā vanacāriko 1- hutvā vane mige vadhitvā maṃsaṃ khādanto jīvati. Athassa bhagavā anuggaṇhanatthaṃ vasanaṭṭhānasamīpe tīṇi padacetiyāni dassetvā pakkāmi. So atītakāle sammā- sambuddhesu kataparicayattā cakkaṅkitāni 2- disvā pasannamānaso koraṇḍapupphehi pūjaṃ katvā tena puññakammena tāvatiṃsabhavane nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthinagare brāhmaṇakule nibbatti, sabbamittotissa nāmaṃ ahosi. So viññutaṃ patto jetavanapaṭiggahaṇe buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharanto vassaṃ upagantvā vuṭṭhavasso

@Footnote: 1 Sī.,i. vanacarako 2 Sī. cakkaratanāni Bhagavantaṃ vandituṃ sāvatthiṃ gacchanto antarāmagge māgavikehi oḍḍite pāse migapotakaṃ baddhaṃ addasa. 1- Mātā panassa migī pāsaṃ appaviṭṭhāpi puttasinehena dūraṃ na gacchati, maraṇabhayena pāsasamīpampi na upagacchati, migapotako ca bhīto ito cito ca parivattento karuṇaṃ vilapati, taṃ disvā thero "aho sattānaṃ snehahetukaṃ dukkhan"ti gacchanto tato paraṃ sambahule core ekaṃ purisaṃ jīvagāhaṃ gahetvā palālaveṇiyā sarīraṃ 2- veṭhetvā jhāpente, tañca mahāviravaṃ viravantaṃ disvā tadubhayaṃ nissāya sañjātasaṃvego tesaṃ corānaṃ suṇantānaṃyeva:-

[149]

"jano janasmiṃ 3- sambaddho 4- janamevassito jano

jano janena heṭhīyati heṭheti ca jano janaṃ.

[150]

Ko hi tassa janenattho janena janitena vā

janaṃ ohāya gacchaṃ taṃ 5- heṭhayitvā bahuṃ janan"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

Tattha janoti andhabālajano. Janasminti aññe jane. 6- Sambaddhoti taṇhābandhanena baddho. "ayaṃ me putto, mātā"tiādinā 7- paṭibaddho. Ayameva vā pāṭho, "ime maṃ posenti, ahaṃ ime nissāya jīvāmī"ti paṭibaddhacittoti attho. Janamevassito janoti "ayaṃ me putto, dhītā"tiādinā aññameva janaṃ añño jano assito 8- taṇhāya allīno pariggayha ṭhito. Jano janena heṭhīyati, heṭheti ca jano jananti kammassakatāya yathābhūtāvabodhassa ca 9- abhāvato ajjhupekkhanaṃ akatvā lobha- vasena yathā jano janaṃ assito, evaṃ dosavasena jano janena heṭhīyati vibādhīyati. "tayidaṃ mayhaṃva upariheṭhanaphalavasena paripatissatī"ti ajānanto heṭheti ca jano janaṃ.

@Footnote: 1 Ma. migapotako baddho ahosi 2 Sī. sakalasarīraṃ 3 cha.Ma. janamhi 4 pāli. sambandho

@5 pāli. gaccheyya 6 Sī.,i. aññena janena 7 Sī. ayaṃ me puttoti mātāpituādinā

@8 Ma. āsito 9 Sī. yathābhūtathetabhāvato bodhassa ca

Ko hi tassa janenatthoti tassa aññajanassa aññena janena taṇhāvasena assitena dosavasena heṭhitena vā ko attho. Janena janitena vāti mātāpitā hutvā tena aññena janena 1- janitena vā ko attho. Janaṃ ohāya gacchaṃ taṃ, heṭhayitvā bahuṃ jananti yasmā saṃsāre carato janassa ayamevānurūpā 2- paṭipatti, tasmā taṃ janaṃ, tassa ca bādhikā yā sā taṇhā ca, yo ca so dosoeva bahuṃ janaṃ bādhayitvā ṭhito, 3- tañca ohāya sabbaso pahāya pariccajitvā gacchaṃ, tehi 4- anupaddutaṃ ṭhānaṃ gaccheyyaṃ pāpuṇeyyanti attho. Evaṃ pana vatvā thero tāvadeva vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattamapāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 5- :-

"vanakammiko pure āsiṃ pitumātumatenahaṃ

pasumārena 6- jīvāmi kusalaṃ me na vijjati.

Mama āsayasāmantā tisso lokagganāyako

padāni tīṇi dassesi anukampāya cakkhumā.

Akkante ca pade disvā tissanāmassa satthuno

haṭṭho haṭṭhena cittena pade cittaṃ pasādayiṃ.

Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā pādapaṃ dharaṇīruhaṃ

sakosakaṃ 7- gahetvāna padaseṭṭhamapūjayiṃ.

Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca

jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.

Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ

koraṇḍavaṇṇakoyeva 8- suppabhāso bhavāmahaṃ.

Dvenavute ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā

@Footnote: 1 Ma. janakena 2 Sī. ayameva evarūpā, i. ayamevarūpā 3 Ma. ṭhitaṃ 4 i. gacchatehi,

@ Ma. gacchantehi 5 khu.apa. 33/15/31 koraṇḍapupphiyattherāpadāna (syā)

@6 Sī. pararuhirena 7 Sī. sakoṭakaṃ, pāli. sakoṭikaṃ 8 cha.Ma. koraṇḍakachavi homi

Duggatiṃ nābhijānāmi padapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Te pana corā therassa santike dhammaṃ sutvā saṃvegajātā pabbajitvā dhammānudhammaṃ paṭipajjiṃsūti.

Sabbamittattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๔. โสมมิตตเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๒. วรรคที่ ๒หัวข้อถัดไป๖. มหากาลเถรคาถา