ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๒. วรรคที่ ๒
  14. /
  15. ๗. ติสสเถรคาถา

๗. ติสสเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๗๔ · บรรทัด ๕๗๘๙

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

274. 7. Tissattheragāthāvaṇṇanā

bahū sapatte labhatīti āyasmato tissattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto piyadassissa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā viññutaṃ patto sippesu nipphattiṃ gantvā kāmesu ādīnavaṃ disvā gharāvāsaṃ pahāya tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā araññāyatane sālavane assamaṃ kāretvā vasati. Bhagavā tassa anug- gahanatthaṃ assamassa avidūre sālavane nirodhaṃ samāpajjitvā nisīdi. So assamato nikkhamitvā phalāphalatthāya gacchanto bhagavantaṃ disvā pasannamānaso cattāro daṇḍe ṭhapetvā bhagavato upari pupphitāhi sālasākhāhi sākhāmaṇḍapaṃ katvā sattāhaṃ navanavehi 1- sālapupphehi bhagavantaṃ pūjento aṭṭhāsi buddhārammaṇaṃ pītiṃ avijahanto. Satthā sattāhassa accayena nirodhato vuṭṭhahitvā bhikkhusaṃghaṃ cintesi. Tāvadeva satasahassamattā khīṇāsavā satthāraṃ parivāresuṃ. Bhagavā tassa bhāviniṃ sampattiṃ vibhāvento anumodanaṃ vatvā pakkāmi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā tissoti laddhanāmo vayappatto tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā pañcamattāni māṇavakasatāni mante vācento lābhaggayasaggappatto hutvā satthu rājagahagamane buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"ajjhogāhetvā sālavanaṃ sukato assamo mama

sālapupphehi sañchanno vasāmi vipine tadā.

Piyadassī tu 3- bhagavā sayambhū aggapuggalo

@Footnote: 1 Sī. vaṇṇavantehi 2 khu.apa. 33/80/120 sālamaṇḍapiyattherāpadāna (syā) 3 cha.Ma. ca

Vivekakāmo sambuddho sālavanamupāgami.

Assamā abhinikkhamma pavanaṃ agamāsahaṃ

mūlaphalaṃ gavesanto āhiṇḍāmi vane tadā.

Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ piyadassiṃ mahāyasaṃ

sunisinnaṃ samāpannaṃ virontaṃ mahāvane.

Catudaṇḍe ṭhapetvāna buddhassa uparī ahaṃ

maṇḍapaṃ sukataṃ katvā sālapupphehi chādayiṃ.

Sattāhaṃ dhārayitvāna maṇḍapaṃ sālachāditaṃ

tattha cittaṃ pasādetvā buddhaseṭṭhamavandahaṃ.

Bhagavā tamhi samaye vuṭṭhahitvā samādhito

yugamattaṃ pekkhamāno nisīdi purisuttamo.

Sāvako varuṇo nāma piyadassissa satthuno

vasīsatasahassehi upagacchi vināyakaṃ.

Piyadassī ca bhagavā lokajeṭṭho narāsabho

bhikkhusaṃghe nisīditvā sitaṃ pātukarī jino.

Anuruddho upaṭṭhāko piyadassissa satthuno

ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā apucchittha 1- mahāmuniṃ.

Ko nu kho bhagavā hetu sitakammassa satthuno

kāraṇe vijjamānamhi satthā pātukare sitaṃ.

Sattāhaṃ pupphachadanaṃ 2- yo me dhāresi māṇavo

tassa kammaṃ saritvāna sitaṃ pātukariṃ ahaṃ.

Anokāsaṃ na passāmi yattha 3- puññaṃ vipaccati

devaloke manusse vā okāsova na sammati.

@Footnote: 1 Ma. apucchitaṃ 2 cha.Ma. sālacchadanaṃ 3 pāli. yantaṃ

Devaloke vasantassa puññakammasamaṅgino

yāvatā parisā tassa sālacchannā bhavissati.

Tattha dibbehi naccehi gītehi vāditehi ca

ramissati sadā santo puññakammasamāhito.

Yāvatā parisā tassa gandhagandhī 1- bhavissati

sālassa pupphavasso ca pavassissati 2- tāvade.

Tato cutoyaṃ manujo mānusaṃ āgamissati

idhāpi sālacchadanaṃ sabbakālaṃ dharissati.

Idha naccañca gītañca sammatāḷasamāhitaṃ

parivāressanti maṃ niccaṃ buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Uggacchante ca sūriye sālavassaṃ pavassati

puññakammena saṃyuttaṃ vassate sabbakālikaṃ.

Aṭṭhārase kappasate okkākakulasambhavo

gotamo nāma gottena satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito

sabbāsave pariññāya nibbāyissatināsavo.

Dhammaṃ abhisamentassa sālachadanaṃ 3- bhavissati

citake jhāyamānassa chadanaṃ tattha hessati.

Vipākaṃ kittayitvāna piyadassī mahāmuni

parisāya dhammaṃ desesi tappento dhammavuṭṭhiyā.

Tiṃsakappāni devesu devarajjamakārayiṃ

saṭṭhi ca sattakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ.

Devalokā idhāgantvā labhāmi vipulaṃ sukhaṃ

@Footnote: 1 Ma. sālacchannā 2 Ma. pavattissati 3 cha.Ma. sālacchannaṃ

Idhāpi sālacchadanaṃ maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.

Ayaṃ pacchimako mayhaṃ carimo vattate bhavo

idhāpi sālacchadanaṃ hessati sabbakālikaṃ.

Mahāmuniṃ tosayitvā gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ

pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.

Aṭṭhārase kappasate yaṃ buddhamabhipūjayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

So arahattaṃ pana patvā visesato lābhaggayasaggappatto ahosi. Tattha keci puthujjanabhikkhū therassa lābhasakkāraṃ disvā bālabhāvena asahanākāraṃ pavedesuṃ. Thero taṃ ñatvā lābhasakkāre ādīnavaṃ tattha attano alaggabhāvañca pakāsento:-

[153]

"bahū 1- sapatte labhati muṇḍo saṅghāṭipāruto

lābhī annassa pānassa vatthassa sayanassa ca.

[154]

Etamādīnavaṃ ñatvā sakkāresu mahabbhayaṃ

appalābho anavassuto sato bhikkhu paribbaje"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

Tassattho:- sikhampi dassetvā 2- muṇḍitakesatāya muṇḍo, chinditvā saṅghāṭitakāsāvadhāritāya 3- saṅghāṭipāruto, evaṃ vevaṇṇiyaṃ ajjhūpagato parāyatta- vuttiko pabbajito sace annapānādīnaṃ lābhī hoti, sopi bahū sapatte labhati, tassa pasūyantā 4- bahū sambhavanti. 5- Tasmā etaṃ evarūpaṃ lābhasakkāresu mahabbhayaṃ vipulabhayaṃ ādīnavaṃ dosaṃ viditvā appicchataṃ santosañca hadaye ṭhapetvā anavajjuppādassāpi uppannassa lābhassa parivajjanena appalābho, tatoeva tattha

@Footnote: 1 Sī. pahū 2 cha.Ma. asesetvā 3 i.,Ma....dhāraṇatāya

@4 cha.Ma. usūyantā 5 Sī. usūyakā bahū bhavanti Taṇhāvassutābhāvena anavassuto, saṃsāre bhayassa ikkhanato bhinnakilesatāya vā bhikkhu santuṭṭhiṭṭhānīyassa satisampajaññassa 1- vasena sato hutvā paribbaje careyya vihareyyāti. Taṃ sutvā te bhikkhū tāvadeva theraṃ khamāpesuṃ.

Tissattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๖. มหากาลเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๒. วรรคที่ ๒หัวข้อถัดไป๘. กิมพิลเถรคาถา