๘. กิมพิลเถรคาถา

๒๗๕. ๘. กิมฺพิลตฺเถรคาถาวณฺณนา ๒-

ปาจีนวํสทายมฺหีติอาทิกา อายสฺมโต กิมฺพิลตฺเถรสฺส คาถา. กา อุปฺปตฺติ?

ตสฺส ปุพฺพภาโค ๓- สํเวคุปฺปตฺติ ปพฺพชฺชา จ เอกกนิปาเต "อภิสตฺโต"ติ คาถาย สํวณฺณนายํ วุตฺตาเยว. ตาย จ คาถาย เถเรน อตฺตโน วิเสสาธิคมสฺส การณํ ทสฺสิตํ. อิธ ปน อธิคตวิเสสสฺส ๔- อตฺตโน อายสฺมตา จ อนุรุทฺเธน อายสฺมตา จ นนฺทิเยน สห สมคฺควาโส ทสฺสิโตติ เวทิตพฺพํ. ๔- สมคฺควาสํ ปน วสนฺตา เต ยถา จ วสึสุ, ตํ ทสฺเสนฺโต:-

"ปาจีนวํสทายมฺหิ สกฺยปุตฺตา สหายกา

ปหายานปฺปเก โภเค อุญฺเฉ ปตฺตาคเต ๕- รตา.

อารทฺธวีริยา ปหิตตฺตา นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกมา

รมนฺติ ธมฺมรติยา หิตฺวาน โลกิยํ รตินฺ"ติ คาถาทฺวยํ อภาสิ.

ตตฺถ ปาจีนวํสทายมฺหีติ ปาจีนวํสนามเก รกฺขิตโคปิเต สหปริจฺเฉเท วเน. ตํ หิ วนํ คามสฺส ปาจีนทิสายํ ฐิตตฺตา วํสคุมฺพปริกฺขิตฺตตฺตา จ "ปาจีนวํสทาโย"ติ

@เชิงอรรถ: ๑ ม. สนฺตุฏฺโฐ นิสฺสรณสมฺปชญฺญสฺส ๒ ฉ.ม. กิมิลตฺเถร.... เอวมุปริปิ

@๓ ฉ.ม. ปุพฺพโยโค ๔-๔ สี. อตฺตโน อายสฺมตา จ นนฺทิเยน สมคฺควาโสติ เวทิตพฺพํ

@๕ ปาลิ. อุญฺฉาปตฺตาคเต วุตฺโต, วํสวนภาเวน วาติ. ๑- สกฺยปุตฺตาติ อนุรุทฺธตฺเถราทโย สกฺยราชกุมารา. ๒- สหายกาติ สํเวคุปฺปตฺติปพฺพชฺชาสมณธมฺมกรณสํวาเสหิ สห อยนโต ปวตฺตนโต สหายกา. ปหายานปฺปเก โภเคติ อุฬาเรน ปุญฺญานุภาเวน อธิคเต กุลปรมฺปราคเต จ มหนฺเต โภคกฺขนฺเธ ฉฑฺเฑตฺวา. "สหายานปฺปเก"ติปิ ปาลิ. อุญฺเฉ ปตฺตาคเต รตาติ อุญฺฉาจริยาย อาภตตฺตา อุญฺเฉ ปตฺเต อาคตตฺตา ปตฺตาคเต ปตฺต- ปริยาปนฺเน รตา อภิรตา, สํฆภตฺตาทิอติเรกลาภํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ชงฺฆพลํ นิสฺสาย ภิกฺขาจริยาย ลทฺเธน มิสฺสกภตฺเตเนว สนฺตุฏฺฐาติ อตฺโถ.

อารทฺธวีริยาติ อุตฺตมตฺถสฺส อธิคมาย อาทิโตว ปเคว สมฺปาทิตวิริยา. ๓- ปหิตตฺตาติ นินฺนโปณปพฺภารภาเวน กาเลน กาลํ สมาปชฺชเนน จ ๔- นิพฺพานํ ปติเปสิตจิตฺตา. นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกมาติ วตฺตปฏิปตฺตีสุ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานุโยเคน สพฺพกาลํ อสิถิลปรกฺกมา. รมนฺติ ธมฺมรติยา, หิตฺวาน โลกิยํ รตินฺติ โลเก วิทิตตาย โลกปริยาปนฺนตาย จ โลกิยํ รูปารมฺมณาทิรตึ ปหาย มคฺคปญฺญาย ปชหิตฺวา โลกุตฺตรธมฺมรติยา อคฺคผลนิพฺพานาภิรติยา จ รมนฺติ อภิรมนฺติ. ๕-

กิมฺพิลตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.