ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๓. วรรคที่ ๓
  14. /
  15. ๕. วีตโสกเถรคาถา

๕. วีตโสกเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๘๒ · บรรทัด ๕๘๔๕

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

282. 5. Vītasokattheragāthāvaṇṇanā

kese me olikhissantītiādikā āyasmato vītasokattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā brāhmaṇānaṃ vijjāsippesu nipphattiṃ gato kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā mahatā isigaṇena parivuto araññe vasanto buddhuppādaṃ sutvā haṭṭhatuṭṭho "udumbarapupphasadisā dullabhadassanā buddhā 1- bhagavanto, idāneva upagantabbā"ti mahatiyā parisāya saddhiṃ satthāraṃ daṭṭhuṃ gacchanto diyaḍḍhayojane sese byādhiko hutvā buddhagatāya saññāya 2- kālaṅkato devesu 3- uppajjitvā 4- aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde aṭṭhārasavassādhikānaṃ dvinnaṃ vassasatānaṃ matthake dhammāsokarañño kaniṭṭhabhātā hutvā nibbatti, tassa vītasokoti nāmaṃ ahosi. So vayappatto khattiyakumārehi sikkhitabba- vijjāsippesu nipphattiṃ gato giridattattheraṃ nissāya gihibhūto suttantapiṭake abhidhammapiṭake ca visārado hutvā ekadivasaṃ massukammasamaye kappakassa hatthato ādāsaṃ gahetvā kāyaṃ olokento valitapalitādīni 5- disvā sañjātasaṃvego vipassanāya cittaṃ otāretvā bhāvanaṃ ussukkāpetvā tasmiṃyeva āsane sotāpanno hutvā giridattat- therassa santike pabbajitvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 6- :-

"ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedāna pāragū

lakkhaṇe itihāse ca sanighaṇḍusakeṭubhe.

@Footnote: 1 Sī. buddhā nāma 2 Sī. satiyā 3 Sī. devalokesu 4 i. upapajjitvā

@5 i.,Ma. valitapalitāni 6 khu.apa. 33/72/100 buddhasaññakattherāpadāna (syā)

Nadīsotapaṭibhāgā sissā āyanti me tadā

tesāhaṃ mante vācemi rattindivamatandito.

Siddhattho nāma sambuddho loke uppajji tāvade

tamandhakāraṃ nāsetvā ñāṇālokaṃ pavattayi.

Mama aññataro sisso sissānaṃ so kathesi me

sutvāna te etamatthaṃ ārocesuṃ mamaṃ tadā.

Buddho loke samuppanno sabbaññū lokanāyako

tassānuvattati jano lābho amhaṃ na vijjati.

Adhiccuppattikā buddhā cakkhumanto mahāyasā

yannūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ passeyyaṃ lokanāyakaṃ.

Ajinaṃ me gahetvāna vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ

assamā abhinikkhamma sisse āmantayiṃ ahaṃ.

Odumbarikapupphaṃva candamhi sasakaṃ yathā

vāyasānaṃ yathā khīraṃ dullabhaṃ lokanāyakaṃ. 1-

Buddho lokamhi uppanno manussattampi dullabhaṃ

ubhosu vijjamānesu savanañca sudullabhaṃ.

Buddho loke samuppanno cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ

etha sabbe gamissāma sammāsambuddhasantikaṃ.

Kamaṇḍaludharā sabbe kharājinanivāsino

te jaṭābhārabharitā 2- nikkhamuṃ 3- vipinā tadā.

Yugamattaṃ pekkhamānā uttamatthaṃ gavesino

āyanti nāgapotāva 4- asambhītāva kesarī.

Appatāsā 5- aloluppā nipakā santavuttino

@Footnote: 1 cha.Ma. dullabho lokanāyako 2 Sī. jaṭābhārena bharitā 3 pāli. nikkhamma

@4 cha.Ma. āsattidosarahitā 5 cha.Ma. appakiccā

Uñchāya caramānā te buddhaseṭṭhamupāgamuṃ.

Diyaḍḍhayojane dese 1- byādhi me upapajjatha

buddhaseṭṭhaṃ saritvāna tattha kālaṅkato ahaṃ.

Catunnavutito kappe yaṃ saññamalabhiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākaronto:-

[169]

"kese me olikhissanti kappako upasaṅkami

tato ādāsamādāya sarīraṃ paccavekkhissaṃ.

[170]

Tuccho kāyo adissittha andhakāre 2- tamo byagā 3-

sabbe coḷā samucchinnā natthi dāni punabbhavo"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

Tattha kese me olikhissanti, kappako upasaṅkamīti gihikāle massukammasamaye "mama kese olikhissaṃ kappemī"ti kesādīnaṃ chedanādivasena kappanato kappako nhāpito maṃ upagacchi. Tatoti kappakato. 4- Sarīraṃ paccavekkhissanti sabbakāyike ādāse palitavalitamukhanimittādidassanamukhena "abhibhūto vata jarāya me kāyo"ti jarābhibhūtaṃ attano sarīraṃ paccavekkhiṃ. Evaṃ paccavekkhato ca tuccho kāyo adissittha niccadhuva- sukhasabhāvādīhi 5- ritto hutvā me kāyo adissatha paññāyi. Kasmā? andhakāre tamo byagā yena ayonisomanasikārasaṅkhātena tamasā attano kāye andhagatā 6- vijjamānampi asubhādisabhāvaṃ apassantā avijjamānaṃ subhādiākāraṃ gaṇhanti, tasmiṃ andhakāre andhakaraṇaṭṭhāne kāye yonisomanasikārasaṅkhātena 7- ñāṇālokena

@Footnote: 1 cha.Ma. sese 2 pāli. andhakāro 3 Sī. byago 4 Sī. tato kappe kate 5 Sī.

@ niccadhuvasukhabhāvādīhi 6 Sī. andhakatā, i.,Ma. anvāgatā 7 Sī., i......sambhavena Avijjātamo vigato, tatoeva sabbe coḷā samucchinnā corā viya 1- kusalabhaṇḍacchedanato, sādhūhi alātabbato asaṅgahetabbato saṅkārakūṭādīsu chaḍḍitapilotikakhaṇḍaṃ viya issarajanena ariyajanena jigucchitabbatāya coḷā viyāti vā"coḷā"ti laddhanāmā kilesā samucchinnā. Aggamaggena samugghāṭitattāeva ca nesaṃ natthi dāni punabbhavo āyatiṃ punabbhavābhinibbatti natthīti.

Vītasokattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๔. วัลลิยเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๓. วรรคที่ ๓หัวข้อถัดไป๖. ปุณณมาสเถรคาถา