ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๓. วรรคที่ ๓
  14. /
  15. ๘. ภารตเถรคาถา

๘. ภารตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๘๕ · บรรทัด ๕๘๖๒

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

285. 8. Bhāratattheragāthāvaṇṇanā 1-

ehi nandaka gacchāmāti āyasmato bhāratattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayaṃ kira anomadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ manuññadassanaṃ mudusukhasamphassaṃ upāhanadvayaṃ gahetvā gacchanto satthāraṃ caṅkamantaṃ disvā pasannamānaso upāhanā upanāmetvā "abhiruhatu bhagavā upahanā, yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā"ti āha. Abhiruhi bhagavā tassa anugaṇhanatthaṃ upāhanā. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde campānagare gahapatikule nibbatti, bhāratotissa nāmaṃ ahosi. So viññutaṃ patto soṇattherassa pabbajitabhāvaṃ sutvā "sopi nāma pabbajī"ti sañjātasaṃvego pabbajitvā katapubbakicco vipassanāya kammaṃ karonto na cirasseva chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"anomadassī bhagavā lokajeṭṭho narāsabho

divāvihārā nikkhamma vīthimāruyhi 3- cakkhumā.

Pānadhiṃ 4- sukataṃ gayha addhānaṃ paṭipajjahaṃ

tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ pattikaṃ cārudassanaṃ.

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā nīharitvāna pānadhiṃ

@Footnote: 1 cha.Ma. bharatatthera... evamuparipi 2 khu.apa. 33/69/95 pānadhidāyakattherarāpadāna (syā)

@3 cha.Ma. pathamāruhi 4 Sī. pannadhiṃ

Pādamūle ṭhapetvāna idaṃ vacanamabraviṃ.

Abhirūha mahāvīra sugatinda vināyaka

ito phalaṃ labhissāmi so me attho samijjhatu.

Anomadassī bhagavā lokajeṭṭho narāsabho

pānadhiṃ abhirūhitvā idaṃ vacanamabravi.

Yo pānadhiṃ me adāsi pasanno sehi pāṇibhi

tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

Buddhassa giramaññāya sabbe devā samāgatā

udaggacittā sumanā vedajātā katañjalī.

Pānadhīnaṃ 1- padānena sukhitoyaṃ bhavissati

pañcapaññāsakkhattuñca devarajjaṃ karissati.

Sahassakkhattuṃ rājā ca 2- cakkavattī bhavissati

padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.

Aparimeyye ito kappe okkākakulasambhavo

gotamo nāma gottena satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito

sabbāsave pariññāya nibbāyissatināsavo.

Devaloke manusse vā nibbattissati puññavā

devayānapaṭibhāgaṃ yānaṃ paṭilabhissati.

Pāsādā sivikā mayhaṃ 3- hatthino samalaṅkatā

rathā vājaññasaṃyuttā sadā pātubhavanti me.

Agārā nikkhamantopi rathena nikkhamiṃ ahaṃ

kesesu chijjamānesu arahattamapāpuṇiṃ.

@Footnote: 1 Sī. pannadhīnaṃ 2 Sī. rājā 3 cha.Ma. vayhaṃ

Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me vāṇijjaṃ suppayojitaṃ

datvāna pānadhiṃ ekaṃ pattomhi acalaṃ padaṃ.

Aparimeyye ito kappe yaṃ pānadhimadāsahaṃ

duggatiṃ nābhijānāmi pānadhissa idaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Chaḷabhiñño pana hutvā attano kaniṭṭhabhātikena nandakattherena heṭṭhā vuttanayena aññābyākaraṇe kate "idāni nandakopi 1- arahā jāto, handa mayaṃ ubhopi satthu santikaṃ gantvā vusitabrahmacariyataṃ nivedessāmā"ti uppannaṃ parivitakkaṃ nandakattherassa kathento:-

[175]

"ehi nandaka gacchāma upajjhāyassa santikaṃ

sīhanādaṃ nadissāma buddhaseṭṭhassa sammukhā.

[176]

Yāya no anukampāya amhe pabbājayī muni

so no attho anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

Tattha nandakāti ālapanaṃ. Ehīti tassa attano santikakaraṇaṃ. Gacchāmāti tena attanā ca ekajjhaṃ kātabbakiriyāvacanaṃ, upajjhāyassāti sammāsambuddhassa, sammāsambuddho hi samantacakkhunā buddhacakkhunā ca sattānaṃ āsayānusayacaritādīnaṃ yathābhūtavilokanena 2- sadevakassa lokassa vajjāvajjaṃ upanijjhāyatīti visesato upajjhāyoti vattabbataṃ arahati. Yadatthaṃ gamanaṃ, taṃ dassetuṃ "sīhanādaṃ nadissāma, buddhaseṭṭhassa sammukhā"ti āha. Yathābhuccaguṇābhibyāhāratāya 3- abhītanādabhāvato sīhanādaṃ buddhassa sammāsambuddhassa tatoeva sabbasattuttamatāya seṭṭhassa, buddhānaṃ vā sāvakabuddhādīnaṃ

@Footnote: 1 i. nandako 2 Sī. yathābhūtavalokanena 3 Sī. yathābhuccabuddhaguṇābhibyāharatāya Seṭṭhassa sammukhā purato nadissāmāti attho.

Yathā pana sīhanādaṃ naditukāmo, taṃ dassento "yāyā"ti gāthamāha. Tattha yāyāti yadatthaṃ, yāya 1- yadatthānuppattiyāti attho. Noti amhākaṃ. Anukampāyāti anuggaṇhanena amhe dvepi pabbājayi pabbājesi. Munīti bhagavā. So no attho anuppattoti so attho 2- sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayabhūtaṃ arahattaphalaṃ no amhehi anuppatto, adhigatoti attho.

Bhāratattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๗. นันทกเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๓. วรรคที่ ๓หัวข้อถัดไป๙. ภารทวาชเถรคาถา