ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๔. วรรคที่ ๔
  14. /
  15. ๑. มิคสิรเถรคาถา

๑. มิคสิรเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๘๘ · บรรทัด ๕๘๙๐

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

4. Catutthavagga

288. 1. Migasirattheragāthāvaṇṇanā

yato ahaṃ pabbajitoti āyasmato migasirattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto kassapassa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannacitto kusaṭṭhakaṃ 1- adāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe brāhmaṇakule paṭisandhiṃ gahetvā migasiranakkhatte 2- jātattā migasiroti laddhanāmo vayappatto brāhmaṇānaṃ vijjāsippesu nipphattiṃ gato chavasīsamantaṃ nāma sikkhi, yaṃ parijapetvā 3- tivassamatthake matānampi sīsaṃ nakhena ākoṭetvā "ayaṃ satto asukaṭṭhāne nibbatto"ti jānāti.

So gharāvāsaṃ anicchanto paribbājakapabbajjaṃ pabbajitvā taṃ vijjaṃ nissāya loke 4- sakkato garukato lābhī hutvā vicaranto sāvatthiṃ upagato satthu santikaṃ gantvā attano ānubhāvaṃ pakāsento "ahaṃ bho gotama matānaṃ nibbattaṭṭhānaṃ jānāmī"ti vatvā "kathaṃ pana tvaṃ jānāsī"ti vutte "../../bdpicture/chavasīsāni āharāpetvā mantaṃ parijapetvā 3- nakhena sīsaṃ ākoṭento nirayādikaṃ tehi tehi nibbattaṭṭhānaṃ jānāmī"ti kathesi. Athassa bhagavā parinibbutassa bhikkhuno sīsakapālaṃ āharāpetvā "kathehi tāva tassa gatiṃ, yassidaṃ sīsakapālan"ti āha. So taṃ kapālamantaṃ 5- parijapetvā 3- nakhena ākoṭetvā 6- neva antaṃ na koṭiṃ passati. Atha satthārā "na sakkosi paribbājakā"ti vutte "upaparikkhissāmi tāvā"ti 7- vatvā punappunaṃ parivattentopi na passateva. Bāhirakamantena hi khīṇāsavassa gatiṃ kathaṃ jānissati, athassa matthakato

@Footnote: 1 i. kulaṭṭhakaṃ, Ma. kusakaṭṭhaṃ 2 cha.Ma....nakkhattena 3 cha.Ma. parijappetvā,

@ Ma. parijappitvā 4 cha.Ma. lokena 5 cha.Ma. taṃ kapālaṃ mantaṃ 6 Sī.,i.

@ nakhena sīsaṃ ākoṭento 7 i. upaparikkhapi tāvāti, Ma. upaparikkhāmi tāvāti Kacchehi ca sedo mucci. So lajjitvā tuṇhībhūto aṭṭhāsi. Satthā "kilamasi paribbājakā"ti āha. So "āma kilamāmi, na imassa gatiṃ jānāmi, tumhe pana jānāthā"ti. "ahaṃ etaṃ jānāmi, itopi 1- uttaritarampi jānāmī"ti vatvā "nibbānaṃ gato so"ti āha. Paribbājako "imaṃ vijjaṃ mayhaṃ dethā"ti āha. "tenahi pabbajā"ti vatvā taṃ pabbājetvā paṭhamaṃ samathakammaṭṭhāne niyojetvā jhānā- bhiññāsu patiṭṭhitassa vipassanākammaṭṭhānaṃ 2- upadisi. So vipassanākammaṭṭhānaṃ 2- karonto na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 3- :-

"kassapassa bhagavato brāhmaṇassa vusīmato

pasannacitto sumano kusaṭṭhakamadāsahaṃ.

Imasmiṃyeva kappasmiṃ kusaṭṭhakamadāsahaṃ

duggatiṃ nābhijānāmi kusaṭṭhakassidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākaronto:-

[181]

"yato ahaṃ pabbajito 4- sammāsambuddhasāsane

vimuccamāno uggacchiṃ kāmadhātuṃ upaccagaṃ.

[182]

Brahmuno pekkhamānassa tato cittaṃ vimucci me

akuppā me vimuttīti sabbasaṃyojanakkhayā"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

Tattha yato ahaṃ pabbajito, sammāsambuddhasāsaneti yato pabhūti ahaṃ pabbajito buddhassa bhagavato sāsane, pabbajitakālato paṭṭhāya. Vimuccamāno uggacchinti

@Footnote: 1 cha.Ma. ito 2 cha.Ma. vipassanāya kammaṃ 3 khu.apa. 33/66/93

@ kusaṭṭhakadāyakattherāpadāna (syā) 4 pāli. pabbajitvā Saṅkilesapakkhato paṭhamaṃ tāva samathavipassanāhi vimuccamāno vodānadhammavasena uṭṭhahiṃ. 1- Evaṃ uggacchanto 2- kāmadhātuṃ upaccagaṃ anāgāmimaggena accantameva kāmadhātuṃ atikkamiṃ.

Brahmuno pekkhamānassa, tato cittaṃ vimucci meti sadevakassa lokassa aggabhūtattā seṭṭhaṭṭhena brahmuno buddhassa bhagavato mahākaruṇāyogena "ayaṃ kulaputto mama sāsane pabbajitvā kathaṃ nu kho paṭipajjatī"ti pekkhantassa tato anāgāmimaggādhigamato pacchā aggamaggādhigamena mama cittaṃ sabbasaṅkilesato accantameva mucci. 3- Akuppā me vimuttīti, sabbasaṃyojanakkhayāti tathāvimuttacittattāeva sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayā parikkhayā iti evaṃ akuppā me vimuttīti aññaṃ byākāsi.

Migasirattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๑๐. กัณหทินนเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๔. วรรคที่ ๔หัวข้อถัดไป๒. สิวกเถรคาถา