ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๔. วรรคที่ ๔
  14. /
  15. ๑๐. กัปปฏกุรเถรคาถา

๑๐. กัปปฏกุรเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๙๗ · บรรทัด ๕๙๖๐

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

297. 10. Kappaṭakurattheragāthāvaṇṇanā

ayamiti kappaṭoti āyasmato kappaṭakurattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ bhagavantaṃ vinatāya nāma nadiyā tīre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ disvā pasannamānaso ketakapupphehi pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ duggatakule nibbattitvā yāva vayappatti, tāva aññaṃ upāyaṃ ajānanto kappaṭakhaṇḍanivāsano sarāvahattho tattha tattha kuraṃ 4- pariyesanto vicari, tena kappaṭakurotveva paññāyittha. So vayappatto tiṇaṃ vikkīṇitvā jīvitaṃ 5-

@Footnote: 1 Sī. ambapallavākārapavālavaṇṇaṃ 2 Sī.,i. paṭibuddho ca

@3 i. rājakule 4 i. kūraṃ 5 cha.Ma. jīvikaṃ Kappento ekadivasaṃ tiṇalāvanatthaṃ araññaṃ gato tattha aññataraṃ khīṇāsavattheraṃ disvā taṃ upasaṅkamitvā vanditvā nisīdi. Tassa thero dhammaṃ kathesi. So dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho "kiṃ me imāya kicchajīvikāyā"ti pabbajitvā attano nivattha- kappaṭacoḷaṃ ekasmiṃ ṭhāne nikkhipi. Yadā cassa anabhirati uppajjati, tadā taṃ kappaṭaṃ olokentassa 1- anabhirati vigacchati, saṃvegaṃ paṭilabhi. Evaṃ karonto sattakkhattuṃ uppabbaji. Tassa taṃ kāraṇaṃ bhikkhū bhagavato ārocesuṃ. Athekadivasaṃ kappaṭakuro bhikkhu dhammasabhāyaṃ parisapariyante nisinno niddāyati, taṃ bhagavā codento:-

[199]

"ayamiti kappaṭo kappaṭakuro

acchāya atibharitāya

amataghaṭikāyaṃ dhammakaṭapatto 2-

katapadaṃ jhānāni ocetuṃ.

[200]

Mā kho tvaṃ kappaṭa pacālesi

mā tvaṃ upakaṇṇamhi tāḷessaṃ

na hi 3- tvaṃ kappaṭa mattamaññāsi

saṃghamajjhamhi pacalāyamāno"ti gāthādvayaṃ abhāsi.

Tattha ayamiti kappaṭo kappaṭakuroti kappaṭakuro bhikkhu "ayaṃ mama kappaṭo, imaṃ paridahitvā yathā tathā jīvāmī"ti evaṃ uppannamicchāvitakko acchāya atibharitāya amataghaṭikāyaṃ mama amataghaṭe tahaṃ tahaṃ vassante "amatamadhigataṃ ahamanusāsāmi, ahaṃ dhammaṃ desemi 4- ". "andhībhūtasmiṃ 5- lokasmiṃ, āhañchaṃ 6- amatadundubhin"tiādinā 7-

@Footnote: 1 Sī. taṃ kappaṭaṃ oloketi, olokentassa 2 cha.Ma. dhammakaṭamatto 3 Sī. na ha

@4 vinaYu.mahā. 4/12/12 mahākhandhaka, Ma.mū. 12/286/247 pāsarāsisutta, Ma.Ma. 13/342/324

@ bodhirājakumārasutta 5 poṭṭhakesu andhabhūtasminti pāṭho dissati

@6 Ma. āhaññiṃ, āhañciṃ 7 vinaYu.mahā. 4/11/11, Ma.mū, 12/285/246, Ma.Ma. 13/341/323 Ghosetvā mayā dhammāmate pavassiyamāne katapadaṃ jhānāni ocetuṃ lokiyalokuttaraj- jhānāni upacetuṃ bhāvetuṃ katapadaṃ kaṭamaggavihitabhāvanāmaggaṃ idaṃ mama sāsanaṃ, tathāpi dhammakaṭapatto 1- mama sāsanadhammato ukkaṇṭhacitto 2- apagatamānaso kappaṭakuroti taṃ codetvā punapissa sahoḍḍhaṃ 3- coraṃ gaṇhanto viya pamādavihāraṃ dassento "mā kho tvaṃ kappaṭa pacālesī"ti gāthamāha.

Tattha mā kho tvaṃ kappaṭa pacālesīti tvaṃ kappaṭakura "mama dhammaṃ suṇissāmī"ti nisīditvā mā kho pacālesi mā pacalāhi 4- mā niddaṃ upagacchi. Mā tvaṃ upakaṇṇamhi tāḷessanti taṃ niddāyamānaṃ upakaṇṇamhi kaṇṇasamīpe desanāhatthena ahaṃ mā patāḷessaṃ. 5- Yathā 6- ito paraṃ kilesappahānāya ahaṃ taṃ na ovadeyyaṃ, 7- tathā paṭipajjāhīti attho. Na hi tvaṃ kappaṭa mattamaññāsīti tvaṃ kappaṭa saṃghamajjhamhi pacalāyamāno mattaṃ pamāṇaṃ na vā maññasi, 8- "ayamatidullabho khaṇo paṭiladdho, so mā upajjhagā"ti ettakampi na jānāsi, passa yāva ca te aparaddhanti codesi.

Evaṃ bhagavatā dvīhi gāthāhi gāḷhaṃ taṃ niggayha codanāya katāya aṭṭhivedhaviddho viya caṇḍagajo maggaṃ otaranto viya ca sañjātasaṃvego vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 9- :-

"vinatānadiyā tīre vihāsi purisuttamo 10-

addasaṃ virajaṃ buddhaṃ ekaggaṃ susamāhitaṃ.

Madhugandhassa pupphena ketakassa ahaṃ tadā

pasannacitto sumano buddhaseṭṭhamapūjayiṃ. 11-

@Footnote: 1 Sī. dhammakatamatto, i. dhammakaṭamaggo, Ma. dhammakappaṭamatto 2 Ma. ukkantacitto

@3 Sī. sabhaṇḍaṃ, Ma. sahoḍḍaṃ 4 Sī. māpacālaya, i. mā pacālehi 5 Sī. mā ca tāḷessaṃ

@6 i. yaṃ 7 Sī. ahaṃ taṃ ovadeyyaṃ 8 Sī.,i. na ha maññāsi 9 khu.apa. 33/104/154

@ketakapupphiyattherāpadān(syā) 10 Sī. dvipaduttamo 11 pāli. buddhaseṭṭhassa pūjayiṃ

Ekanavute ito 1- kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā satthārā vuttagāthādvayameva attano arahattādhigamanassa aṅkusabhūtanti paccudāhāsi. Tenassa tadeva aññābyākaraṇaṃ ahosīti.

Kappaṭakurattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

Paramatthadīpaniyā theragāthāsaṃvaṇṇanāya

catutthavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 cha.Ma. ekanavutito

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๙. อุสภเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๔. วรรคที่ ๔หัวข้อถัดไป๑. กุมารกัสสปเถรคาถา